fbpx

Кисела зелка, јува, краставички, цвекло, јогурт, кефир – Рецепт за ИНСТАНТНО подобрување на ДИГЕСТИЈАТА (ПРОБИТОСКА ХРАНА)

Ферментацијата е природен процес во кој микроорганизмите, како квасците и бактериите, ги ,,претвораат” јаглехидратите, како скробот или различните шеќери, во алкохол или киселини.

Ваквите процеси биле правени со векови од страна на повеќето цивилизации, иако не им бил познат точниот механизам на одвивање и причините за реакцијата. Сепак, луѓето добро знаеле дека ова дава добри вкусови карактеристики и го продолжува рокот на траење на продуктите. Денес, знаеме дека освен продолжениот рок и специфичните вкусови карактеристики, ферментираната храна може да го зголеми бројот на корисните бактерии во дигестивниот тракт или уште наречени пробиотици.

Сè повеќе научни студии ги поврзуваат пробиотиците со низа на здравствени бенефити, вклучително подобрена дигестија, подобрен имунитет, па дури и намалување на покачената телесна тежина.

Корисни дејства на ферментираната храна

Низа на корисни дејства се поврзуваат со ферментираната храна. Ваквата храна, многу често е и понутритивна или похранлива од нејзините свежи форми.
Неколку клучни, научно потврдени корисни дејства:

Ja подобрува дигестијата

Научните студии велат дека пробиотиците кои се добиваат во текот на ферментацијата, можат да помогнат во враќањето и одржувањето на балансот во корисната бактериска микрофлора.

Според нив, пробиотиците можат да ги намалат непријатните симптоми поврзани со синдромот на иритирани црева, што е многу честа состојба помеѓу населението.

Дополнително, ферментираната храна може да помогне при дијареа, стомачни болки, гасови и констипација или запек.

Значи, подобрената дигестија е главната причина за да се консумира ферментираната храна, секако помеѓу повеќето.

Ја помага работата на имунитетот

Нашата бактериска микрофлора има значителен импакт врз имунитетот. Заради својот пробиотички состав, повеќето научни студии потврдуваат дека ферментираната храна
може да го помогне правилното функционирање на имуниот одговор и со тоа да го намали ризикот од повеќето инфекции, како на пример обичниот грип.

Исто така, доста истражувања потврдуваат дека консумирањето на ваква храна може да придонесе за побрзо опоравување при инфекции.

Дополнително, поголемиот дел од ферментираната храна е богата со витамин С, железо и цинк, сите потврдени како клучни за имуниот систем.

Ферментираната храна, освен што ја помага дигестијата на храната и самата е полесно сварлива

Ферментираната храна, за разлика од истата храна која не подлегнала на овој процес е значително полесно сварлива. Тоа е така затоа што некои од нутриентите се веќе ,,дигестирани” од самите бактерии, па на нашето тело е само да ги апсорбира.

На пример, природниот млечен шеќер или дисахаридот лактоза при ферментацијата се разградува до наједноставните моносахариди: глукоза и галактоза. Заради овие причини, по внесувањето на ваквата ферментирана храна(јогурт, кефир) и луѓето кои имаат лактозна интолеранција, немаат проблеми.

Дополнително, ферментацијата ги неутрализира т.н. антинутриенти како фитатите и лектините – соединенија кои природно се наоѓаат во растителната храна и ја попречуваат апсорпцијата на некои микронутриенти.

Други потенцијални бенефити од ферментираната храна:

• Подобро ментално здравје- неколку научни студии велат дека некои типови на пробиотици кои се чести во ваквата храна, како Lactobacillus helveticus и Bifidobacterium longum, можат да придонесат за намалувањето на симптомите на анксиозност и депресија.

• Губење на телесна тежина – иако се потребни повеќе испитувања, некои студии пронашле директна релација помеѓу одредени пробиотски бактерии и забрзувањето на согорувањето на масните наслаги на стомакот.

• Кардиоваскуларно здравје – ферментираната храна се поврзува и со намален ризик од срцеви заболувања. Пробиотиците можат да го намалат крвниот притисок и да помогнат во намалувањето на вкупниот и ,,лошиот” LDL холестерол.

Дали ферментираната храна може да има негативни ефекти?

Генерално земено, ваквата храна е сосем безбедна, но практиката покажала дека постојат поединци кај кои може да предизвика болки во стомакот и гасови. Ваквите симптоми се особено присутни ако ферментираната храна е плус богата со растителни влакна.

Некои типови на ваква храна можат да имаат додадено шеќери, маснотии или сол, затоа е важно да се прочита нутритивниот состав пред да се купи било кој продукт.

Секако, доколку ја подготвувате во домашни услови, треба да внимавате на температурите и чистотата на матријалите кои ги користите. Неправилните услови на ферментација може да промовираат развој на несакани бактерии кои можат да ја расипат храната, но и да бидат штетни по нашето здравје.

Неколку здрави ферментирана продукти:

1) Keфир и јогурт

Овие продукти се добиваат со ферментација на млекото. Јогуротот е застапен традиционално во нашата кујна, додека кефирот почна да се користи во последно време. Нивната пробиотска вредност придонесува за подобрено варење, но тие содржат и некои корисни минерали во разни физиолошки процеси, како калциум, фосфор, калиум, а присутни се и некои витамини.

2) Кисели краставички

Краставичките се традиција, особено во некои региони од Македонија. Присутни се речиси во секој дом. Најчесто ги конзумираме како закуска или како прилог на главното јадење. Бидејќи имаат ниска калориска вредност, киселите краставички се добредојдени во секој период од денот. Тие не содржат голем процент на витамини и минерали, но имаат значителна пробиотска вредност.

3) Кисела зелка

Поголемиот дел од луѓето кои имаат можности, самите ја подготвуваат оваа зелка. Таа е долгогодишна традиција, а се користи во различните пити, сарми и други традиционални рецепти. Киселата зелка, покрај пробиотската вредност, богата е и со витамин С, витамин К, но и антиоксиданти. Некои истражувања покажуваат дека може да помогне во превенцијата од развој на некои типови на рак.

4) Комбуха

Кај нас, добива на популарност во последно време. Ферментираниот чај од комбуха во истражувањата на животните, покажал заштитно дејство во однос на црниот дроб, намалување на шеќерот во крвта и намалени нивоа на триглицериди и холестерол.

5) Темпех и други продукти од ферментирана соја

Кога зборуваме за ферментирани производи, нашата кујна е генерално лимитирана на кисели краставички, карфиол, зелен домат, и кисела зелка. Темпехот е уште еден производ кој е релативно непознат за нас.

Кога станува збор за продукти од соја, ние повеќе го користиме тофуто. Темпехот исто така се прави од соја, но има различна структура. За разлика од тофуто, темпехот има цврстра структура. Во суштина, темпех е варена соја, а конечниот производ е комплетен протеин. Во многу свои карактеристики, темпехот наликува на киноата.

Темпех е одлична замена за месо за сите кои практикуваат вегетеријанска или веганска исхрана. Единствениот недостаток е високиот број на масти во една порција. Без разлика на мастите, темпехот е храна која го подобрува здравјето на срцето. Неколку студии покажуваат дека темпехот може да го намали холестеролот.

Што значи да имате покачени D-димери? Зошто коронавирусот може да ги предизвика?

Во претходните статии зборувавме за пандемијата со коронавирусот и заболувањето Ковид-19 од најразлични аспекти.

Денес ќе посветиме повеќе внимание на еден од поимите кој често пати го слушаме во контекст на инфекцијата со новиот коронавирус – D-димери (Де-димери), но и на згрутчувањето на крвта при Ковид-19.

Што претставуваат D-димерите? Како и кога се тестираат? Како се поврзани со инфекцијата од коронавирусот? Зошто се случува згрутчувањето на крвта кај некои пациенти со Ковид-19?

Во продолжение, ќе се обидеме да одговориме на овие прашања и на некои други сличните дилеми.

[Поврзано: 3-те најкористени суплементи за Ковид-19]

Што означува поимот D-димери?

Кога ќе се пресечеме, телото превзема низа на чекори кои ќе и овозможат на крвта соодветно да се згрутчи на точно определеното место. Тоа претставува нормален дел од процесот на самолекување, без којшто би дошло до непотребни губења на крв. Губењето крв е голем ризик по здравјето и може да води до различни сериозни здравствени проблеми.

Кога споменатото згрутчување ќе си ја заврши работата, телото веќе нема објективна потреба од понатамошно одвивање на процесите за згрутчување. Сепак и самото прекинување на згрутчувањето исто така претставува сложен процес, односно потребни се повеќе чекори за тоа да запре. На крајот, како резултати на сите овие процеси, во крвотокот неминовно остануваат поцврсти честички кои циркулираат заедно со крвта.

Само една од честиците кои се остаток се споменатите D-димери. Всушност тоа се делови или крајните продукти на деградацијата на протеинот фибрин – кој ја гради фибринската мрежа, односно самото згрутчување. Разградувањето се случува под дејство на специјализиран ензим, наречен плазмин. Споменавме дека D-димерите всушност се крајните продукти на деградација на фибринот, што би значело дека постојат и други деградациони продукти за кои исто така постојат соодветни тестирања.

Во вообичаени, нормални услови, за кратко време неговите нивоата на D-димерите драстично паѓаат, па е доста тешко воопшто да бидат утврдени. Високите вредности за овие остатоци од фибринот укажуваат на некакви проблеми – можеби телото постојано продуцира и разградува згрутчувања во крвта?

Состојби кои се поврзани со згрутчување на крвта – повишени D-димери:

  • Длабока венска тромбоза (ДВТ) – една од најчестите состојби кои се поврзуваат со несоодветно згрутчување на крвта. При оваа состојба, доаѓа до формирање на згрутчувања во вените длабоко во телото, најчесто во долниот дел на нозете. Овие згрутчувања имаат потенцијал да ,,пораснат” и да направат навистина сериозни здравствени проблеми, блокирајќи го крвниот проток до нозете, што може да води до отоци, болки и оштетувања на ткивата. Истиот процес може да се случи и во други делови од телото, како на пример во белите дробови, предизвикувајќи пулмонарна емболија.
  • Срцев и мозочен удар – згрутчувањата можат да се формираат и во артериите, водејќи до зголемен ризик од блокирање на овие крвни садови и срцев или мозочен удар.
  • Дисеминирана интраваскуларна коагулација – состојба при која факторите за згрутчување се активирани и функционираат низ целото тело. Ова води кон создавање на бројни мали згрутчувања, а во исто време го остава пациентот ранлив на прекумерни крварења. Се работи за комплексна, понекогаш и живото-загрозувачка состојба, која може да се случи заради различни причини – сепса, каснување од отровна змија, заболувања на црниот дроб, непосредно по пораѓање итн.
  • Откажување на бубрезите – згрутчувањата на крвта во бубрезите може да води кон нивно откажување во крајна линија.

Кога се препорачува тестирање на D-димерите и на што можат да укажуваат резултатите?

Тестирањето на D-димерите најчесто е потребно кога пациентот веќе е хоспитализиран и има сериозни симптоми, како на пример болки во градите, тешко дишење итн.

За ова тестирање упат се добива и доколку пациентот има симптоми на

– длабока внеска тромбоза:

  • Слабост во нозете, болки и тоа најчесто на едната нога
  • Отоци, едема
  • Губење на природната боја на ногата

– пулмонарна емболија:

  • Нагло губење на здивот и тешко дишење
  • Хронична кашлица и искашлување крв
  • Болки во градите
  • Забрзан срцев ритам

– дисеминирана интраваскуларна коагулација:

  • Крвави непца
  • Гадење, повраќање и болки во стомакот
  • Остри болки во мускулите
  • Напади
  • Зголемено мокрење

D-димер тестот е особено корисен кога постои сомневање кај медицинските лица дека нешто друго, а не длабоката венска тромбоза или пулмонарната емоблија, ги предизвикува симптомите. Овој тест претставува брз, неинвазивен метод за полесно откривање на абнормалното или прекумерно згрутчување на крвта како симптом на некое заболување.

Добиените резултати можат да укажат на потреба од некои понатамошни испитувања, во насока на откривање на тоа која е причината за неправилното згрутчување на крвта (како симптом). Тие помагаат да се утврди дали постои потреба за соодветен третман кој ќе помогне да се спречи формирањетоа на тромбовите.

Повишените нивоа на D-димери укажува на абнормално високи нивоа на фибрински деградациони продукти во крвта. Посочуваат на потенцијално постојано формирање на тромбови во крвта и нивна деградација (разградување). Сепак, резултатите не можат да откријат во кој дел од телото се случува ова и со нив може да се исклучи длабока венска тромбоза, но не и да се дијагностицира. Тестот има висока сензитивност, но ниска специфичност.

Високото ниво на овие продукти се смета за вообичаено и после оперативни зафати или при бременост.

Референтни вредности

Различни лаборатории имаат различни референтни вредности, но генерално за негативен резултат се сметаат вредностите под 0,5μg/ml, иако во некои лаборатории негативната вредност е под 0,25μg/ml. Кај бремените жени, за прифатливи вредности се сметаат и оние до 1,7μg/ml, во последното тромесечие.

За позитивен тест, односно повишени D-димери се сметаат резултатите над 0,5μg/ml.

Што досега знаеме за Ковид-19 и развивањето на тромбови?

Покрај веќе добро познатите вообичаени симптоми на инфекцијата со новиот коронавирус, кај хоспитализираните пациенти се појавува и формирањето на згрутчувања во крвта. Ова било забележано низ повеќе возрасни групи пациенти.

Едно истражување на над 180 пациенти од интензивна нега, утврдува дека дури кај 31% од нив имало компликации поврзани со згрутчувања во крвта. На оваа тема, постојат и повеќе други студии со слични резултати.

Сè уште нема доволно податоци околу тоа колку зачестено е згрутчувањата во крвта кај лицата со умерени симптоми на Ковид-19.

Зошто Ковид-19 може да предизвика тромбови?

Сè уште останува нејасно зошто кај некои пациенти се развиваат овие згрутчувања на крвта кои се потенцијален ризик за различни компликации.

Како и да е, една доста релевантна студија, објавена во The Lancet Haematology, дава резултати кои потенцијално можат да ни одговорат на ова прашање.

Истражувањето опфаќало 68 пациенти, хоспитализирани со Ковид-19. Од нив, 48 биле на одделение за интензивна нега, а 20 не. Нивната крвна била анализирана за најразлични маркери, поврзани со згрутчувањето.

Резултатите покажале дека пациентите на интензивна нега имале повисоки нивоа на споменатите маркери, во однос на другите испитаници. Точните причини за ова не се познати, но истражувачите вeлат дека тоа најверојатно се должи на еден (или комбинација) од следните механизми:

  • Ендотелијалните клетки (оние од внатрешната површина на крвните садови) ги имаат ACE2 рецепторите кои новиот коронавирус ги користи како ,,влезна порта” во клетките. Заради ова, вирусот може директно да навлезе во нив и на тој начин да влијае на згрутчувањето (ендотелијалните клетки се многу важни за одвивање на правилното згрутчување на крвта).
  • Ако вирусот не ги напаѓа директно овие клетки, оштетувањата кои се можни во нивните околни ткива заради вирусна инфекција или имуниот одговор на неа, можат да предизвикаат зголемување на згрутчувањата.
  • Зголеменото ниво на инфламаторни (воспалителни) молекули, кои имунитетот ги продуцира како одговор на инфекцијата со вирусот, можат исто така да поттикнат згрутчувања.

Уште една, неодамна објавена студија поддржува дел од наведените теории на претходно наведеното истражување. Имено, во неа се вели дека тромбоцитите на хоспитализираните пациенти со Ковид-19 се ,,хиперактивни” и го зголемуваат ризикот од непотребни згрутчувања.

Дали некои луѓе со Ковид-19 се во посебен ризик од развивање на згрутчувања?

Ризикот од згрутчувања на крвта при Ковид-19 се зголемува ако:

  • Пациентот е хоспитализиран – како што веќе претходно споменавме, најголемиот дел од случаите на згрутчувања се утвредени кај хоспитализираните пациенти. Значи, хоспитализацијата е ризик-фактор број еден.
  • Пациентот има повишени D-димери или инфламаторни маркери, како CRP – во една студија се вели дека повишените D-димери кај хоспитализираните лица се силен предиктор на неповолен исход. Слични податоци постојат и за повишените инфламаторни маркери.
  • Пациентот има други хронични состојби или заболувања – кардиоваскуларни, дијабет или гојазност.

[Поврзано: Што означува CRP тестот и зошто е важен за здравјето на крвните садови?]

Можни компликации

Претходно зборувавме околу ризиците и можните компликации од згрутчувањата, како срцев, мозочен удар, пулмонарна емболија итн. Попречувањето на протокот на крвта, може да се одрази негативно и на многу други органи и органски системи, па така тромбовите често можат да бидат потенцијална опасност и за бубрезите, гастроинтестиналниот тракт, екстремитетите итн.

Дополнително, згрутчувањата можат да имаат влијание и на најмалите крвни садови – капиларите. Малите згрутчувања во капиларите водат кон состојбата често нарекувана ,,ковид прсти” која веќе е позната помеѓу некои ковид пациенти – црвенила на прстите на нозете, како резултат на споменатите згрутчувања.

Капиларните згрутчувања можат да бидат особено опасни за ковид пациентите со пневмонија, кои заради силното воспаление и насобирањето на теченоста во белите дробови, веќе имаат сериозни тешкотии со дишењето.

Третман и превенција

Лекарите ја третираат ваквата состојба со антикоагулантни лекови. Ваквата терапија ги намалува веќе формираните згрутчувања, а превенира и од создавање на нови.

Но, дали постои нешто што можат луѓето да направат за да си помогнат во превенцијата, освен секако нели, да избегнат инфекција со Ковид-19, почитувајќи ги мерките?

Следете ги следните совети за намалување на ризикот од згрутчувања:

  • Бидете редовно физички активни
  • Одржувајте нормална телесна тежина
  • Уште една силна причина да ги оставите цигарите
  • Знајте ги несаканите ефекти на некои медикаменти – одредени контрацептиви, хормонска терапија, хемотерапија, можат да го зголемат ризикот од несакани згрутчувања. При ваква терапија, консултирајте се со вашиот лекар за соодветни совети.

[Поврзано: Непријатни симптоми по откажувањето од цигарите – Како да си помогнете?

10 начини за лесно вклучување на МАСЛИНОВОТО МАСЛО во вашата исхрана!

Според бројни светски експерти, медитеранската исхрана е прогласувана за најдобра веќе повеќе години по ред и тоа во повеќе категории – најдобра целокупна исхрана, најдобра исхрана базирана на растителни намирници, најдобра исхрана за дијабетичари, најлесна исхрана за следење, како и најдобра исхрана за здравјето на срцето. Токму ова последно тврдење – најдобра исхрана за здраво срце, можеби најмногу се должи на редовната употреба на здрави типови масти. Имено, рибата, јаткастите плодови, семињата се извонреден извор на здрави и неопходни масти, но секако најзаслужно е можеби маслиновото масло, кое има централна и незаменлива улога во оваа кујна. Токму затоа, денес ќе зборуваме малку повеќе за него и ќе ги погледнеме сите различни начини на кои можеме истото да го внесеме и во нашето секојдневно готвење.

Зошто се препорачува редовна употреба на маслиновото масло?

Како што споменавме, маслиновото масло има централна позиција во медитеранската исхрана. Тоа редовно се користи во медитеранските рецепти, а се смета и дека голем дел од здравствените придобивки кои се асоцирани со овој начин на исхрана се директно поврзани со маслиновото масло. Тоа претставува извор на особено здрави – незаситени масти во чија градба спаѓаат и омега-6 и омега-3 масните киселини. Главната масна киселина претставува мононезаситената олеинска киселина – со околу 73% од вкупните липиди. Оваа масна киселина има докажани позитивни ефекти за човековото здравје – анти-воспалително дејство, го намалува холестеролот, го подобрува кардиоваскуларното здравје и сл. Маслиновото масло е исто така и одличен извор на низа антиоксиданти, а ги содржи во умерени количини и витамините Е и К. Присуството на овие витамини и антиоксиданти допринесува за бројни корисни ефекти на маслиновото масло врз нашето здравје. Особено се смета како корисно за одржување на здравјето на мозокот, кардиоваскуларното здравје, а може да биде корисно и за превенција од прекумерна телесна тежина и појава на дијабет тип 2. Сепак, иако е особено здраво и корисно, маслиновото масло треба да се консумира умерено, бидејќи како сите масла – истото е доста калорично. Во еден грам маслиново масло се содржат 9 калории, па така голема супена лажица од 10-15g би содржела од 90 па до 135 калории. Затоа, маслиновото масло се препорачува да се употребува редовно и секојдневно, но во умерени, помали количини.

Најдобрите начини како можете почесто да го користите маслиновото масло

1 . Користете го за подготовка на свежи салати – маслиновото масло има интересна и специфична арома која може дополнително да го збогати и подобри вкусот на свежите салати. Иако е стабилно на термичка обработка, истото е сепак најдобро да се користи како „свежо“, а ова особено важи за препорачаното ладно цедено маслиново масло.

2 . Подгответе печени зеленчуци со него – маслиновото масло е едно од најдобрите масла за готвење и истото има термички стабилни форми на липиди кои го прават идеално за вашите готвени јадења. Едноставно, додајте го кон зеленчуци и истите печете ги во рерна. Ова претставува особено здрав, нутритивен и вкусен прилог кон секое главно јадење.

3 . Користете го при динстањето – кромидот, лукот, празот, доматите или било кој друг тип на зеленчук може да го подготвите на неколку капки маслиново масло во тавче кое не се лепи.

4 . Нека маслиновото масло го замени путерот – особено во рецепти каде луѓето сметаат дека едноставно мора да се употреби путер. Тоа е обичен мит, бидејќи маслиновото масло може подеднакво добро да го замени путерот, а претставува значително подобар и поздрав избор.

5 . Користете го за подготовка на сосови, преливи и слично – маслиновото масло е одлично за подготовката на растителни намази – хумус, намаз од грав, песто и сл. Тој дава особена арома и вкус на ваквите сосови, но ги прави и извор на здрави масти, а допринесува и за подобра полност на нивниот вкус.

6 . Одлично масло за готвење на месо – без разлика дали се работи за пилешко, мисиркино, свинско, риба – маслиновото масло може да одговори на барањата. Најдобро е доколку парчињата месо ги премачката со масло и ги печете во рерна, во тавче обложено со хартија за печење. Вака ќе се осигурате дека месото нема да се залепи на површината, а ќе употребите и најмало количество на масло. По потреба, месото може да го прекриете со алуминиумска фолија со цел истото да не се исуши.

7 . Одлично е за подготовка на здрави макала – подгответе макало од лук така што во блендер ќе ставите: малку подготвен, сварен грав  и малку маслиново масло, лук и зачини. Посолете по желба и комбинирајте со интегрален леб или како прилог на било кое јадење.

8 . Комбинирајте го со тестени – маслиновото масло се поистоветува со подготовката на пастата и истото може да се употреби и при нивното варење (неколку капки во водата), но и може да се додаде во мали количини кон сварените тестенини. Исто така, тоа може да се употреби и во подготовката на било кој сос за паста.

9 . Додајте го кон супите и чорбите – маслиновото масло е одличен додаток за секојдневната подготовка на домашните супи или чорби.

10 . Капнете неколку капки на вашиот сендвич или тост – иако може звучи малку чудно, маслиновото масло може да го замени путерот или штетниот мајонез при подготовката на сендвичите. Во комбинација со свеж зеленчук и фета сирење, маслиновото масло прави извонредно вкусна, а здрава комбинација за сендвич кој ќе го подготвиме од интегрално парче леб.

ПРЕДИЈАБЕТОТ е ЖОЛТ картон. Како да не премине во ДИЈАБЕТ?

Ако имате предијабет, шансите да добиете дијабет тип 2 ви се драстично зголемени. Поточно, ризикот е дури 50%.

Дијабетот тип 2 е дијагноза која дефинитивно сакате да ја избегнете, бидејќи го зголемува ризикот од срцеви проблеми, проблеми со крвните садови, очите, бубрезите итн.

[Поврзано: Што секој од нас би требало да знае за ДИЈАБЕТЕС]

За среќа, постојат сосема добри вести. Предијабетот е еден вид ,,жолт картон”, состојба на предупредување која треба да нè освести и насочи на вистинскиот пат. Ако кај некоја состојба вреди да се направат промените во животниот стил, тогаш тоа е дефинитивно кај предијабетесот (и неговата превенција). Искуствата речиси недвосмислено покажуваат дека превземените промени на лошите животни навики (пред сè оние за исхрана и седечкиот начин на живот), можат да го СТОПИРААТ прогресирањето на предијабетот во дијабет.

Што претставува предијабетес?

Поголемиот дел од луѓето знаат, но да потсетиме: Крвниот шеќер расте по оброците, а хемискиот ,,гласник” или хормонот инсулин се излачува од панкреасот, како одговор на тој раст. Инсулинот има за цел да го намали глукозното ниво во крвта, преку интензивирањето на влезот на шеќерот од крвта во клетките, кои понатаму го употребуваат за енергија.

Дијабетот тип 2 е дијагноза при која клетките стануваат резистентни, односно отпорни на инсулинот или кога панкреасот не може да создаде доволно од овој значаен хормон за да ги задоволи потребите на организмот.

Ако имате предијабетес, вашиот крвен шеќер е повисок од нормалните граници, но не доволно висок за да може да се дијагностицира дијабет. При предијабет, најверојатно е присутна и инсулинската резистентност или панкреасот има проблеми со продукцијата на доволно инсулин.

[Поврзано: Инсулинска резистентност – сè почест проблем!]

Дали постојат предупредувачки знаци?

За жал, вообичаено не се јавуваат некакви предупредувачки симптоми кои би можеле да ни укажат дека имаме проблем со предијабетична состојба. Во поретки случаи, можни се некои поблаги симптоми, како потемнувања на кожата во пределот на вратот или под пазувите, понекогаш проследено и со ситни израстоци на кожата.

Токму заради овие причини, според одредени истражувања, дури од 80 до 90% од лицата со предијабет воопшто и не се свесни дека го имаат!

Па, како да знаеме дали имаме и да си помогнеме во превенирањето?

Одговорот тука е јасен, преку свесноста за ризик-факторите за предијабет, нивното контролирање преку здравиот начин на живеење и редовните контроли на крвниот шеќер.

Третманот и превенцијата кај предијабетот подразбираат едно исто – Здрав начин на живот!

Значи, ако знаете дека имате некој (или комбинација) од следните наведени фактори, треба многу посериозно да ја сфатите потребата од здрав начин на живеење и почесто да правите рутински прегледи на крвната слика:

  • Гојазност или повишена телесна тежина

  • Обем на струк поголем од 100cm за мажи и 90cm за жени – големиот обем на струк означува дека имате тип на маснотии во пределот на стомакот, што делуваат на зголемување на ризикот од инсулинска резитентност.

[Поврзано: Кои масни наслаги се поопасни – на струкот или на бутовите?]

  • Генетска предиспозиција за развивање на дијабет – некој од вашите родители (блиски роднини) или нивни родители, имале дијагностициран дијабет.
  • Исхрана богата со препроцесирана производи – различни грицки, слатки, газирани и овошни пијалаци, месни, млечни произвпди итн.

[Поврзано: НАЈОПАСНИТЕ калории: ТЕЧНИТЕ калории!

 Горчливата вистина за благите сокови!]

Доколку имате зголемен обем на струк, заедно со повишен крвен притисок и нарушен липиден статус (повишен маснотии и/или холестерол во крвта), имате состојба која се нарекува метаболен синдром. За жал, доколку соодветно не ѝ се посвети внимание, ваквата состојба најчесто води кон развивање на дијабет тип 2.

[Поврзано: МЕТАБОЛЕН СИНДРОМ – секој би требало да знае што подразбира овој поим!]

Дури и ако имате само еден или ниеден од наведените ризик-фактори, а имате над 46 години, силно се препорачува рутински да го проверувате крвниот шеќер, барем еднаш годишно.

Предијабетесот се дијагностицира со неколку крвни тестови. Два важни тестови се крвниот шеќер на гладно и HbA1c тестот (тромесечен просек на шеќерните нивоа).

Кои се главните промени во животниот стил што треба да ги превземеме?

Како што веќе еднаш споменавме, третманот и превенцијата од предијабетичните состојби се исти – ПРОМЕНИ ВО ЖИВОТНИОТ СТИЛ! Притоа, две најважни работи кои се издвојуваат се потребата од контролирање на телесната тежина и потребата од редовната физичка активност.

[Поврзано: Физичка активност и зголемено ниво на шеќер во крвта]

Секако, здравата телесна тежина, како по правило има потреба од здрав и правилен начин на исхрана. Ако имате прекумерна телесна тежина, слабеењето дури и само 5-7% од вашата телесна тежина, може значително да ви помогне во превенцијата од предијабет, но и од развивање на дијабет тип 2.

[Поврзано: Секој намален килограм е важен и се брои! Зошто?]

Промените во животниот стил (во кратки црти) кои треба да ги направите, за да спречите предијабет и развој на дијабетес:

  • Редовна физичка активност која подразбира најмалку 150 минути умерени аеробни активности на неделно ниво, како секојдневно пешачење по 20-тина минути на ден, на пример.
  • За полесно губење и контрола на телесната тежина, имајте здрава и правилна исхрана и избегнувајте препроцесирани производи.
  • Немојте да пушите!
  • Побарајте медицинска стручна помош кога мислите дека ви е потребна за подобра контрола и поуспешно третирање.
    Закажете консултација за програмата за дијабет и предијабетична состојба на Д-р Митов, на следниот линк: ПРОГРАМА за Дијабет и предијабетична состојба.

Што значи ЗДРАВ појадок и што не треба да биде дел од него?

Нашето секојдневие често има динамично темпо, па така тоа ги диктира и нашите навики на јадење. Појадокот е оброкот за кој некако најмалку имаме време, а кој од друга страна е клучен во стартувањето на денот. Тој го активира метаболизмот, ни дава енергија и ни овозможува лесно и фокусирано да го започнеме денот. Но, често поради брзање или поради јадење на појадокот надвор, се одлучуваме за некои не толку здрави опции. Во продолжение ќе ги издвоиме токму оние јадења кои треба да настојуваме што помалку да бидат вклучени во нашиот појадок.

Што значи добар и здрав појадок и зошто е истиот важен?

Појадокот е првиот оброк во денот и е првата храна која ја внесуваме по спиењето, односно по ноќниот „пост“. Тој го „буди“ нашиот метаболизам и дигестија и ги обновува нивоата на шеќер во крвта. Сето тоа ни дава енергија за да може денот да ни започне. Покрај тоа, тој ја подобрува будноста и концентрацијата и обезбедува низа на нутриенти потребни на организмот.

Појадокот бил тема на бројни истражувања и истите утврдиле одредени бенефити од неговото практикување. Се смета дека појадокот допринесува кон подобра регулација на телесната тежина, намален ризик од појава на тип 2 дијабет и срцеви заболувања.

Опции за здрав појадок може да бидат:

  • Полнозрнести житарки (пецива од интегрално брашно или пак овесна каша)
  • Намирници со протеин (јајца, јатки, мешунки и сл.)
  • Нискомаслени млечни продукти – млеко, јогурт, грчки јогурт, кефир, сирење, урда и сл.
  • Овошје и зеленчук – може да се користи свежо или замрзнато, како цели плодови, цедено, пасирано и сл.

Јадења кои треба да се избегнуваат или поретко да се консумираат како опции за појадок

1 . Рафинирани мусли кои содржат додаден шеќер

Иако ваквите мусли важат за типична опција за појадок, истите се често доста преработени, содржат големи количества на додаден шеќер, а помали количества на растителни влакна и протеини. Тие не даваат долго чувство на заситеност и брзо го покачуваат шеќерот во крвта. Ваквите мусли се прифатлива опција доколку се користат навистина поретко, кога немаме подобра опција. Но, поздрава варијанта за нив би бил овесот или останати мусли кои се помалку рафинирани. Внимавајте да не користите инстант овес, или т.н инстант овесна каша, бидејќи истата содржи доста додаден шеќер.

2 . Тост

Тостот, често комбиниран со путер, е популарна и брза опција за појадок. Но, ваквиот појадок е често доста калоричен – особено кога кон него се додаваат и други намирници. Тостот не дава долго чувство на заситеност, а доколку е искомбиниран со џем, може нагло да го покачи шеќерот во крвта. Покрај тоа, луѓето преку тостот имаат тенденција да консумираат поголеми количества на леб, што не би бил случај доколку лебот е свеж.

Доколку сакате да подготвите поздрава варијанта на тост, користете интегрален леб во умерени количини и комбинирајте го со свеж зеленчук, маслинки, јогурт, урда и сл.

3 . Пецива и јадења од бело, рафинирано брашно кои имаат додаден шеќер

Мафините, вафлите и палачинките може често да се вбројат во опциите за појадок, но истите доколку се подготвени од бело брашно и имаат дополнително додаден шеќер, всушност се калорична и нездрава опција. Доколку не сакате да ги исклучите ваквите опции, обидете се сами да си подготвите мафини или палачинки од полнозрнесто – интегрално брашно, или пак од овесно. Кон нив додадете малку суво овошје, јатки и некој тип на семе. Ваквата опција е далеку понутритивна од купечките или од оние подготвени со бело брашно и шеќер.

4 . Овошни и засладени јогурти

Јогуртот е одличен извор на протеини и пробиотици. Пробиотиците се т.н „добри бактерии“ кои се здрави и корисни за нашата дигестија.

Но, комерцијалните овошни јогурти кои се наоѓаат во маркетите, содржат често додадени шеќери во големи количества и всушност содржината на овошје во нив е сосем мала. За да се компензираат калориите поради додадениот шеќер, тие често имаат многу мала масленост, што ќе допринесе истите да се помалку заситувачки. Подгответе си сопствен овошен јогурт, така што ќе измешате грчки јогурт или погуст јогурт од шише, со малку овес и суво овошје.

5 . Солени пецива со висока содржина на масти

Со појадокот често ги асоцираме пекарите и разните пецива кои истите ги нудат. Но, лиснатите пецива (бурек, кифли, пити и сл.) содржат големо количество на масти и се високо калорични. Покрај тоа, белото брашно кое се користи во нивната употреба е помалку здраво од интегралната опција. Ваквите пецива даваат многу калории, а не нудат голема нутритивност. Тие се релативно заситувачки, но по неколку часа може повторно да почувствуваме глад. Ваквите опции е секогаш подобро да се заменат со интеграли, помалку масни пецива кои се подобар извор на нутриенти, растителни влакна и протеини.

Повеќе околу бенефитите кои ги даваат полнозрнестите житарки, можете да прочитате тука.

6 . Процесирани месни продукти

Речиси сите месни намирници кои се користат при подготовката на појадокот се веќе процесирани – сланина, кулен, шунка и сл. Тие се богати со сол и можат лесно да го покачат крвниот притисок кај луѓето со ваков проблем. Содржат низа на адитиви, меѓу кои и нитритите, кои го зголемуваат ризикот за појава на одредени канцери. Доколку сакате поздрава варијанта, обидете се со подготвено пилешко или мисиркино месо, кое може да се исецка и искористи во подготовка на сендвич, салата или сл.

Покрај набројаните намирници, можеби подеднакво лоша опција би било и прескокнувањето на појадокот. За да прочитате какви сè бенефити дава појадокот и колку е важен како оброк за започнување на денот, кликнете тука.

Претеруваме со шеќерите, а ги зголемуваме МАСНОТИИТЕ, можно ли е?

Кога ќе се спомене проблемот со покачениот холестерол и триглицеридите, првата асоцијација за причините ни е лошиот начин на исхрана, односно пред сè претераниот внес на различна масна храна. И тука сме сосема во право.

[Поврзано: Што се, зошто ни се важни и како да ги намалиме повишените триглицериди?]

Сепак, многу е важно да знаеме дека не е само масната храна причина за покачените маснотии во крвта. Во продолжение ќе го покажеме токму тоа, преку проследувањето на едно истражување од 2018-тата година.

Празни калории – проблем на новото време!

Според статистиките од САД, Американците јадат вкупно околу 20 лажици шеќер во текот на само еден ден. Секако, кај нас можеби оваа бројка, овој просек е нешто понизок и консумирањето шеќер е индивидуално, но останува фактот дека модерниот начин на живот наметнува поголема употреба на рафинираните шеќери во исхраната. Ваквите празни калории можат да ни направат навистина сериозни здравствени проблеми.

[Поврзано: Што се тоа ПРАЗНИ КАЛОРИИ и зошто се опасни?]

Помеѓу останатите проблеми, можеби за некого изненадувачки, но шеќерите можат да влијаат негативно и на нашиот липиден профил, односно да делуваат на покачувањето на маснотиите и холестеролот.

[Поврзано: Липиден профил или народски кажано – МАСНОТИИ во крвта]

Една студија го поврзува рафинираниот шеќер од исхраната со кардиоваскуларните заболувања

Често цитираното истражување ни открива дека шеќерот од исхраната нарушува повеќе важни маркери за кардиоваскуларното здравје.

[Поврзано: Зависно од вашата возраст – што треба да правите за да имате здраво СРЦЕ?]

Истражувачите утврдуваат дека луѓето што внесуваат повеќе додадени шеќери имаат пониски нивоа на ,,добар” холестерол или HDL. Всушност овој тип холестерол функционира како превземач на вишокот ,,лошиот” LDL холестерол и потоа пренесувач до црниот дроб. Затоа повисоките нивоа на HDL се нешто попосакувано.

[Поврзано: Замастен црн дроб – зошто не треба да се игнорира и што да се направи?]

Другото што истражувачите го утврдуваат е следното: луѓето што имаат повисоки нивоа на триглицериди се оние што имаат исхрана побогата со додадени шеќери, односно повеќе празни калории.

И нискиот HDL холестерол и високите нивоа на триглицериди (маснотии) се значаен ризик фактор за нарушено кардиоваскуларно здравје.

Јадеме шеќер, а ги покачуваме маснотиите? Можно ли е?

Простите јаглехидрати, или шеќерите се соединенија чие ниво се зголемува непосредно после оброците. Нашето тело ги ,,складира” калориите што не се искористуваат за енергија во моментот. Складирањето се прави ,,во масти”.

[Поврзано: Што всушност се тоа калории и колку треба да внесуваме во текот на денот за да слабееме?]

Помеѓу оброците, кога имаме потреба од енергија, овие триглицериди се ослободуваат од масните клетки и циркулираат во крвотокот. Сосема е логично да се заклучи дека ќе имате високи маснотии ако јадете повеќе од што ,,согорувате” и ако јадете повеќе рафиниран шеќер (или храна богата со него), маснотии или пиете повеќе алкохол.

[Поврзано: Како алкохолот може да придонесе за зголемување на телесната тежина?]

Како и холестеролот, триглицеридите не се раствораат во крвотокот. Тие се движат низ васкуларниот систем, каде што можат да делуваат (кога се во вишок) на оштетување на артериските ѕидови, предизвикувајќи атеросклероза или стврднување на артериите. Ова е најглавниот ризик фактор за мозочен, срцев удар и многу други кардиваскуларни заболувања.

Високото ниво на триглицериди често е знак за други состојби како што се гојазност и метаболичен синдром. Ова се состојби кои вклучуваат преголемо количество на масни наслаги околу половината, повишен крвен притисок, високо ниво на глукоза во крвта и абнормални нивоа на холестерол во крвта.

Високото ниво на триглицериди во крвта може да биде и знак за состојби како:

дијабет тип 2,

– ниски нивоа на тироидни хормони,

– некои ретки генетски заболувања кои влијаат на конвертирањето на мастите во енергија

Вреди да се спомене дека високите нивоа на триглицериди во крвта можат да се резултат и на некои видови на терапии кои се примаат на долг или пократок рок (диуретици, хормонски терапии, ретиноиди, стероиди, хив терапија итн.), а можен е и неодреден генетски фактор.

Контролирање на внесот на шеќер во исхраната

Релевантни здравствени институции, како СЗО, препорачуваат внесот на рафинирани шеќер во текот на денот да не биде повеќе од 5-10% од вкупно внесените калории. Тука се сметаат сите шеќери во текот на денот и оние лажички шеќер што ги додавате во кафето, но и додадените шеќери во кечапот.

За жал, во просек населението внесува далеку повеќе од ова.

Токму заради тоа што постојат ,,скриени (додадени) шеќери” во голем дел од процесираната храна, многу е важно да научите соодветно да ги читате етикетите.

[Поврзано: Научете правилно да ја читате ЕТИКЕТАТА ЗА СОСТАВ на производите]

Храната која содржи скриени (или) додадени шеќери, во составот најчесто има наведено: сируп од пченка, мед, сируп, малтозен шеќер, меласа, засладувач или било кој збор што завршува на -оза (глукоза, малтоза, фруктоза итн.).

Покрај целосното избегнување на препроцесираните продукти, еден од најдобрите начини за избегнување на шеќерите е консумирањето супститути или засладувачи, како стевиа, агаве, мед (кој исто така содржи шеќери, но има понизок гликемиски индекс). Гликемиски индекс означува со која брзина глукозата од дигестијата преминува во крвотокот. Повеќе на оваа тема, прочитајте тука.

[Поврзано: Стевиа – 300 пати послатка од шеќерот!]

Значи, нарушениот липиден профил е уште една причина зошто треба многу да внимаваме и да ги избегнуваме додадените шеќери во храната.

ПРОГРАМА НА Д-Р МИТОВ ЗА ПОКАЧЕНИ МАСНОТИИ

Ниско калорични, здрави и вкусни – салати со БРОКУЛА!

По периодот на празниците, голем дел од луѓето имаат желба за малку полесни, попосни јадења. Тоа е сосем оправдано и препорачливо, особено поради големиот број калории, масти и сол кој се консумира за време на празниците. Поради тоа, се охрабрува почестото консумирање на свежи салати, свежи намирници (првенствено зеленчуци) и оброци кои се со помал број калории. Затоа, денес издвојуваме две вкусни и здрави салати со брокула кои може да ви послужат како идеја за вечера, а дури и за ручек. 

Зошто брокулата се смета за еден од најздравите зеленчуци?

Брокулата припаѓа на групата т.н круциферозни зеленчуци – заедно со карфиолот, зелката, ротквицата, трупката, кељот и др. Една од најголемите предности на брокулата се состои во нејзиниот нутритивен состав. Во нејзиниот состав се застапени голем број витамини, минерали, растителни влакна и биоактивни компоненти.

100g свежа брокула се содржат:

  • 35 калории
  • 0,4g масти
  • 7g јаглехидрати (од кои 3,3g растителни влакна)
  • 2,4g протеини

Микронутриенти кои се најзастапени во истата количина брокула:

  • витамин Ц 140% од Дневниот Препорачан Внес
  • витамин А 12% од ДПВ
  • витамин К 118% од ДПВ
  • витамин Б9 16% од ДПВ

Очигледно е дека брокулата е исклучително ниско калорична, а е притоа високо нутритивна. Инаку, таа може да се консумира свежа или обработена, а и двата начини на подготовка се здрави, но обезбедуваат различни хранливи профили. Различните начини да обработка на брокулата, како што се варење, пржење, варење на пареа, подготовка во микробранова печка, го менуваат составот на хранливите материи. Ова особено ја намалува содржината на витаминот Ц, како и на протеините кои можат да се растворат во вода. Истото важи и за шеќерите. Но, во секој случај, свежата или приготвена брокула, претставува богат извор на витаминот Ц. Во 80g варена брокула има 84% од дневниот препорачан внес на витамин Ц.

Салата од брокула и тестенини

За овој рецепт потребни ви се околу 30 минути за подготовка и истиот е доволен за 4-6 порции.

Потребни намирници:

–       Едно пакување интегрални тестенини

–       Малку маслиново масло

–       1 мала главица кромид, исецкана ситно

–       6 помали чешниња лук, ситно исецкани

–       Малку суво оригано, сол и мелен црн бибер, мелен црвен пипер

–       Половина килограм брокула (може и смрзната, но претходно оставена да се одмрзне)

–       Една конзерва цели парчиња домати

–       Малку свеж магдонос

–       Малку рендан пармезан, по желба

Подготовка:

  1. Подгответе ги тестенитите според упатството на пакувањето.
  2. Во големо тавче, загрејте малку маслиново масло, а потоа додајте го кромидот и динстајте го околу 2 минути. Потоа додајте го лукот, а додајте и малку оригано и мелен црвен пипер. Додајте и малку сол и бибер.
  3. Потоа додајте ја брокулата и гответе дополнителни 4-5 минути, редовно мешајќи. Додајте го и доматот од конзерва и зачинете и посолете по желба. Гответе околу 4-5 минути.
  4. Кон ова, додајте ја зготвената паста. Додајте кон тавчето и малку исецкан свеж магдонос и малку рендан пармезан. Промешајте и гответе додека не испари дел од присутната течност.
  5. Послужете со дополнително количество рендан пармезан.

Салата со брокула и наут

За подготовка на овој рецепт ќе ви бидат потребни околу 20 минути, а истиот е доволен за 2-3 лица.

Потребни намирници:

  • Околу 300g зготвен наут (може и од конзерва)
  • 1 краставица, исецкана на кругови
  • 2 свежи домати, исецкани
  • Околу 400g брокула, издробена на средно големи парчиња
  • 1 главица кромид, ситно исецкан (може и младо кромидче)
  • Неколку маслинки
  • Една марула, измиена и исецкана
  • По желба, малку фета сирење

За преливот:

  • Маслиново масло
  • Балсамико оцет
  • Сол, бибер и останати зачини по желба
  • Мала лажичка мед, по желба

Подготовка:

  1. Измиените и исецкани зеленчуци ставете ги во длабок сад за салата заедно со наутот.
  2. Врз нив истурете го преливот и зачините, а потоа фино промешајте.
  3. По желба, издробете малку фета сирење врз салатата и послужете.

*Ваквата салата може да послужи и како главно јадење.

 

Основни ПРИДОБИВКИ од квалитетниот и редовен СОН!

Иако сме добро свесни за неопходноста на квалитетен и долг сон, статистиките покажуваат дека луѓето сè помалку ги следат ваквите препораки. Секојдневните обврски и проблеми, стресот, анксиозноста, здравствените проблеми – се само дел од причините кои може да го нарушат добриот сон. На нашиот блог редовно зборуваме и ја нагласуваме ваквата важност на спиењето, а издвојуваме и повеќе начини на кои сонот влијае врз нашето здравје – голем дел од нив се и доста изненадувачки. Но, денес ќе зборуваме за општите бенефити кои може секој од нас да ги добие доколку малку повеќе се посвети на својата „хигиена на спиење“.

[Поврзано: Како да го подобрите сонот?]

Зошто е сонот важен за здравјето?

Спиењето претставува незаменлива и неопходна потреба на организмот со која истиот се обновува, одмара и репарира. Сонот е клучен за секое ткиво и клетка, за нормално функционирање на метаболизмот, имуниот систем, растот, развојот итн. Без доволно сон, првенствено страда нашиот мозок, со што се намалуваат неговите нормални способности и функционирање. Општите препораки за возрасната популација велат 7-9 часа сон секоја ноќ. Ваквите потреби се различни за помладата популација, каде некогаш се потребни и над 10 часа сон.

Секако, ваквата потреба за сон не секогаш соодвестува со секојдневниот распоред и обврски, па често луѓето спијат помалку од препорачаното. Тоа доведува до нарушени когнитивни функции, како и промени во нивото на енергија, расположение, нарушен имунитет и сл. Дополнително загрижувачки е што луѓето градат еден вид на толеранција кон хроничниот недостаток од сон, па така тие често се залажани дека на тој начин можат да живеат без никаков проблем и последици.

Недостатокот од сон науката го поврзува со зголемен ризик за повеќе различни здравствени состојби: покачена телесна тежина, тип 2 дијабет, хипертензија, срцеви заболувања, нарушено ментално здравје, зголемени нивоа на стрес хормони и сл.

Што може да очекуваме доколку имаме редовен и квалитетен сон?

Како што споменавме, голем дел од популацијата има умерен до сериозен недостаток од сон. Истиот доколку е акутен (краткотраен) е речиси безопасен, но проблемите се јавуваат при хроничниот недостаток од сон и истиот може навистина негативно да влијае на здравјето. Затоа, во продолжение ќе издвоиме неколку позитивни ефекти кои може да се јават доколку го подобрите квалитетот и квантитетот на сонот.

1 . Може да ви помогне со телесната тежина

Голем број студии покажуваат дека спиењето помалку од 7 часа доведува до поголем ризик за обезност и прекумерна тежина. Една ваква студија спроведена во 2020 година, покажува дека спиењето под 7 часа го зголемува ризикот за обезност за дури 41%. Ваквата поврзаност се должи на повеќе различни фактори меѓу кои – желбата за вежбање, нивото на енергија, хормонални промени, промени во навиките за исхрана и сл. Недостатокот од сон често се асоцира и со консумацијата на покалорична, помалку квалитетна храна која е богата со масти и рафиниран шеќер. Многу повеќе на оваа тема, може да прочитате во нашата претходна статија, што може да ја прочитате доколку кликнете тука.

2 . Подобра концентрација и продуктивност

Сонот е неопходен за функцијата на мозокот и за когнитивните функции. Недостатокот од сон влијае негативно на повеќе аспекти, меѓу кои се – концентрацијата, продуктивноста, перформансот и сл. Ова може да биде особено ризично за лицата кои имаат високо одговорни професии, но и професии каде намалената концентрација може да го стави нивниот живот во опасност. Некои студии покажуваат дека докторите кои имаат среден или висок недостаток од сон, пријавиле грешки во работењето за 54% повеќе, односно 97% соодветно. Исто така, сонот се смета дека е клучен за децата, адолесцентите и студентите кога зборуваме за нивните способности за учење, памтење и целокупен академски успех.

3 . Повеќе сон значи и поздраво срце

Редовниот и квалитетен сон се смета за еден едноставен начин кој може да допринесе за подобро кардиоваскуларно здравје. Имено, една анализа на 19 одделни студии покажува дека спиењето под препорачаните 7 часа, го зголемува ризикот за срцеви заболувања за дури 13%. Исто така, недоволниот сон се асоцира и со ризик за зголемен крвен притисок, особено кај лицата со спиечка апнеа. Една студија покажала дека лицата кои спијат помалку од 5 часа, имаат зголемен ризик за хипертензија за дури 61% – споредено со оние кои спијат 7 часа. Интересно е што спиењето над 9 часа исто така се асоцира со одреден ризик за покачен крвен притисок, како и други срцеви заболувања.

4 . Квалитетниот сон може да го намали ризикот за дијабет тип 2

Како и со срцевите заболувања, недоволниот сон може да го зголеми ризикот и за појава на дијабет тип 2. Недостатокот од сон се асоцира и со зголемена инсулинска резистентност, па така една анализа на 36 студии во кои вкупно биле вклучени над 1 милион испитаници, покажува дека спиењето помалку од 6 или 5 часа, го зголемува ризикот за појава на дијабет за 18% и за 48% соодветно. Причината за ова се смета дека главно се должи на намалената инсулинска сензитивност, зголемување на инфламационите процеси во организмот, како и хормоналните промени кои може да влијаат врз апетитот.

  1. Недоволниот сон се поврзува со депресијата

За крај, мора да споменеме дека сонот е неопходен и клучен за одржување и на нашето ментално здравје. Во тој поглед, бројни студии покажуваат дека менталното здравје е силно зависно од квалитетниот и доволен сон, а особено се истакнува депресијата. Еднс студија со над 2600 испитаници, покажала дека недоволниот и неквалитетниот сон го зголемува ризикот за појава на анксиозност и депресија кај испитаниците. Други студии покажуваат поврзаност меѓу несоницата или спиечката апнеа и зголемениот ризик за депресија. Ова укажува дека спиењето има силно влијание врз нашето расположение, хормоните, а со тоа и врз нашето целокупно ментално здравје. 3

Покрај ова, квалитетниот и редовен сон може да помогне со:

  • Поголема мотивираност, енергија и способност за физичка активност
  • Подобрување на имунитетот
  • Намалување и контролирање на инфламацијата
  • Подобрено расположение и социјална интеракција
  • Подобро справување со стресот и анксиозноста

СУТЛИЈАШ на поинаков начин – ПРОБАЈТЕ чоколадно ЧАМПОРАДО!

Сакате едноставен, брз, лесен, а во исто време и здрав рецепт за десерт? Екстра вкусното мексиканско Чампорадо е вистинскиот избор за вас. Особено децата го обожуваат!

Иако рецептот доста наликува на нашиот познат ,,сутлијаш”, сепак се работи за уникатен рецепт типичен за Средна Америка.

Базата за овој рецепт се особено здравите намирници: интегрален ориз, какао и темно чоколадо!

Нивната комбинација прави екстра вкусен, но и особено хранлив оброк, кој пред сè е богат со одлични количества растителни влакна, важни минерали, кои често се во дефицит помеѓу населението, како железо магнезиум, селен, бакар, манган, повеќе витамини, како оние од Б групата итн.

Кога зборуваме за какаото и неговите производи, како темното чоколадо (со над 70% какао маса), неизбежно е да се напомене дека тие претставуваат еден од најбогатите антиоксидативни извори на природата. Имено, истражувањата откриваат повеќе полифенолни и флавоноидни антиоксиданти во споредба со повеќето овошки кои важат за исклучително богати извори на антиоксидативни компоненти – како бобестите овошки на пример.

Според ваквиот состав, редовната исхрана богата со споменатите намирници, ни овозможува импресивни здравствени бенефити, помеѓу кои и: превенција од гојаност, срцеви заболувања и повеќето хронични заболувања, контролирање на крвниот шеќер, подобро здравје на мозокот итн.

Кој вели дека здравата храна не е и вкусна?

[Поврзано: Важни разлики помеѓу белиот и интегралниот ОРИЗ!
8 причини да уживате во КАКАОТО!
Кога чоколадото е ЗДРАВА храна]

За овој рецепт, потребни ќе ви бидат:

• 150g претходно измиен и исчистен интегрален ориз
• 2 лажички какао прав
• едно темно чоколадо (100g), со 70-85% какао маса
• 2 лажици мед/агаве сируп/јаворов сируп
• 250ml растително млеко (најдобро од соја ванила)
• малку мускатно оревче и цимет
• околу 3 шолји вода
• бел соја сос за декорација (по желба)

Начин на подготовка:

1. Ставете малку подлабок сад за готвење на загреана рингла и додадете ја водата. Загревајте до вриење, па додадете го оризот. Од време на време добро промешаувајте за да не се залепи и да не загори оризот!

2. Кога содржината добро ќе се згусне, односно оризот добро ќе впие од водата, додадете ги 2-те лажички какао прав, морското оревче и циметот, па добро промешајте.

3. Потоа, додадете половина од млекото и некој од предложените засладувачи. Добро промешајте.

4. Следно за додавање е чоколадото. Додадете го на поголеми скршени парченца, па добро мешајте додека целосно не се стопи и не се создаде убава масна текстура. Потоа, додадете ја втората половина од растителното млеко. (Додадете малку екстракт од ванила, по желба) Мешајте додека оризот не се свари по ваша желба и содржината не се згусне соодветно.

5. Сервирајте со рендано темно чоколадо, некакви вкусни јатки, цимет и малку бел соја сос/хопла.

– Овој рецепт прави 3-4 порции
– Интегралниот ориз може да земе малку повеќе време за готвење од белиот.
– Чампорадото можете да го јадете топло или пак да го чувате во фрижидер до неколку денови.

Нутритивен состав:
(на 1 порција)

Калории: 285 Јаглехидрати: 38g од кои растителни влакна: 4,5g и шеќери: 12,5g;  Протеини: 6g; Масти: 12g oд кои заситени масти: 6,5g; Витамин B3: 2,2mg; Витамин Б5: 0,5mg; Фолна киселина: 11µg; Холин: 11mg; Железо: 3,6mg; Манган: 1,25mg; Калиум: 260mg; Селен: 7µg; Бакар: 0,55mg; Магнезиум: 90mg

X
Добијте бесплатен пристап до нашиот неделен информатор