fbpx

Кои намирници треба да ги избегнуваат луѓето со АРТРИТИС?

Постојат бројни заболувања кои стануваат почести и позастапени кај општата популација. Едно од нив е и артритисот и се проценува дека само во САД околу 54,4 милиони луѓе имаат дијагностициран артритис. Статистиката исто така вели дека ваквата состојба е позачестена кај жените отколку кај мажите. Оваа состојба и ризикот за нејзина појава се зголемува со возраста, но и начинот на живеење и особено исхраната може да има значителен ефект врз нејзиното третирање и превенција.

 

Што претставува артритисот?

 

Артритисот генерално означува состојба на воспаление на зглобовите. Но, терминот се употребува за опишување на околу 200 состојби кои предизвикуваат некакви проблеми со зглобовите, ткивата кои ги опкружуваат, како и други сврзни ткива.

Поголемиот дел од овие 200 состојби се ревматоидни, односно хронични. Порано се сметаше дека артритисот е типичен само за постарите лица, но денес знаеме дека може да се јави и кај помладите.

Најчестата форма на артритис е остеоартритисот. Други, исто така чести форми на ова заболување се и ревматоидниот артритис, фибромијалгија и гихт.

Типичните симптоми на хроничните ревматоидни заболувања, освен болки во зглобовите, вклучуваат и отоци, вкочанетост, но и низа на други симптоми, кои се развиваат постепено, но може да се јават и одеднаш. Одредени ревматоидни состојби можат исто така да бидат поврзани со имуниот систем.

 

Кои се главните ризик фактори за појава на оваа состојба?

 

Не постои единечна причина која директно води кон било кој тип на артритис. Обично, постојат повеќе ризик-фактори зависно од формата на артритисот.

Можни причини се:

 

  • хронична инфламација
  • повреда, што може да води кон дегенеративен артритис
  • нарушен метаболизам, кој води кон гихт
  • генетски, најчести кај остеоартритис
  • инфекции
  • нарушен имунитет – ревматоиден артритис, лупус

Некои луѓе се генетски склони кон одреден вид артритис, но сепак, дополнителните фактори како повреди, инфекции, пушење, напорна физичка работа веројатно се во релација со експресијата на тие гени.

Исхраната, исто така може да игра значајна улога. Во зависност од тоа како се храниме, исхраната може да биде ризик-фактор или помош при третирањето на артритис, а што е позначајно може да биде и превенција од него. Ова е особено важно кај оние типови артритис кои се поврзани со метаболизмот, како што е гихтот на пример.

Како ризик фактори за појава на артритис врз кои немаме влијание се сметаат:

  • Возраста – со возраста ризикот од појава на артритис се зголемува
  • Полот – жените се посклони кон оваа состојба
  • Генетика

 

Ризик фактори кои се под наша контрола:

  • Телесна тежина – прекумерната телесна тежина го зголемува ризикот од појава на артритис, но и од неговата прогресија.
  • Повреди
  • Инфекции
  • Покачен крвен притисок
  • Пушење

 

Кои намирници треба да се избегнуваат при артритис?

 

1 . Намирници и храна која содржи додадени шеќери

Ваквата храна воопшто не е препоралчива бидејќи е најчесто калорична, а не е значително нутритивна. Но, ваквите намирници особено треба да се избегнуваат од луѓето со артритис. Слатки, сладолед, газирани пијалоци, млечни чоколади и сл. се дел од ваквите намирници. Овој тип храна се смета дека ги влошува симптомите на оваа состојба, а токму ова го покажала една студија. Од 20 различни типови намирници, газираните појалоци и десертите биле оние кои имале најлошо дејство. Дополнително, тие го зголемуваат ризикот за појава на артиритис.

 

2 . Процесирани месни продукти и црвено месо

Одредени истражувања ги поврзуваат ваквите месни продукти со зголемена инфламација во телото. Некои студии покажале дека консумацијата на овој тип храна ги зголемува инфламаторните маркери како CRP и хомоцистеин. Слично како и намирниците богати со додаден шеќер, преработените месни продукти и црвеното месо може да ги влошат симптомите на артритис.

 

3 . Високо процесирана храна

Тука спаѓа брзата храна, пржената храна, храна богата со шеќери и конзерванси. Таа се смета дека може да ги нагласи и влоши воспалителните процеси во телото, а со тоа да ги влоши симптомите на артритис. Западниот начин на исхрана, кој е богат со ваквите високо процесирани намирници, сериозно го зголемува ризикот за појава на артритис, а главно преку зголемувањето на телесната тежина. Покрај ефектот на овој тип намирници врз артритисот, тие имаат низа на штетни ефекти врз целокупното здравје. Повеќе за начинот на кој може да го намалите внесот на овие намирници, може да прочитате тука.

 

4 . Алкохолни пијалоци

Честата и прекумерна консумација на алкохолни пијалоци има штетни ефекти врз нашето целокупно здравје. Во поглед на артритисот, тие можат да ги влошат симптомите како и да го зголемат ризикот за појава на ваквата состојба. Алкохолот се смета дека ја зголемува инфламацијата во телото.

 

5 . Солена храна

Некои студии кои биле изведувани на животни покажуваат дека артритисот, односно воспаленијата на зголобовите е понагласен при исхрана богата со сол. Исхраната која била со умерено и ниско количество на сол покажала помал интензитет и послаби симптоми на артритис. Студии кои биле изведувани врз глувци, покажале дека тие при исхрана со помалку сол имале помалo оштетување на ‘рскавицата и на коскеното ткиво.

 

6 . Храна која содржи заситени и транс масти

Овој тип на масти ја зголемува инфламацијата во телото. Според некои истражувања, лицата со артритис треба да го намалат внесот на

  • Oмега – 6 масни киселини – кои се содржат во растителни масла, а најчесто во нашата исхрана ги внесуваме преку сончогледовото. Овие масла не се штетни доколку се употребуваат умерено, но често се користат прекумерно.
  • Заситени масти – извор на овие масти може да биде: месото, путер и сирења. Овие масти не треба да учествуваат со повеќе од 10% од дневниот внес на калории.
  • Транс мастите – овие масти се познати по тоа што го намалуваат „добриот“ HDL холестерол а го зголемуваат LDL – „лошиот“. Тие исто така го зголемуваат воспалението во телото.

 

Храна која се смета за здрава и која е препорачлива за лицата со артритис:

  • Храна која содржи незаситени и омега-3 масни киселини (маслиново масло, масло од јаткасти плодови, јаткасти плодови, риба и сл.)
  • Овошје и зеленчук
  • Полнозрнести житарки
  • Мешунки
  • Семиња

Што е НАЈДОБРО да се јаде при ПОКАЧЕН КРВЕН ПРИТИСОК?

Проценките се дека речиси половина од возрасната популација во САД (околу 108 милиони луѓе) има до одреден степен покачен крвен притисок. Само еден од четири луѓе (или околу 25%) го држи под контрола својот крвен притисок. Ваквата алармантна бројка не е само во САД, туку важи и за многу други држави. Хипертензијата (покачен крвен притисок) станува навистина чест проблем. Сепак, постојат начини како ваквата состојба може да се контролира, а еден од главните е секако исхраната.

 

Што претставува хипертензијата и зошто доаѓа до истата?

 

Крвниот притисок е мерка за силата (притисокот) со кој крвта притиска врз ѕидовите на крвните садови. Тој се мери преку две вредности:

 

  • Систолен или т.н горна вредност за крвниот притисок, ја покажува вредноста за притисокот во артериите во текот на една контракција на срцевиот мускул
  • Дијастолен или долната вредност при мерењето, го покажува притисокот во артериите измеѓу две срцеви контракции.

 

Висок крвен притисок или хипертензија, е состојба кога ваквото притискање врз крвните садови е прекумерно, за време на подолг временски период. Притисокот подложи на промени во текот на денот, во зависност од нашите активности. Но, доколку преку целиот ден имаме покачени вредности за крвен притисок, тоа значи дека е можно да имаме состојба на хипертензија. Најчесто вредносите при кои се смета дека има покачен притисок се 140/90 mmHg.

Постојат две форми на хипертензија:

 

  • Примарна – се појавува со стареењето и за неа нема очигледна причина.
  • Секундарна – се јавува побрзо и нагло и може да биде поизразена и опасна од примарната. Како главни ризик фактори за нејзина појава се:

 

–           Бубрежни заболувања

–           Опструктивна спиечка апнеа

–           Вродени срцеви заболувања

–           Проблеми со тироидната жлезда

–           Честа употреба на алкохол

–           Проблеми со надбубрежните жлезди

 

Како храната влијае на крвниот притисок?

 

Иако хипертензијата може да се јави без очигледна причина, храната може да има голем удел при третирањето и живеењето со оваа состојба. Покрај препишаните лекарства од страна на вашиот лекар, здравата исхрана е втората препорака и често е подеднакво важна. Таа може директно да го покачи или намали притисокот, а индиректно може да влијае преку телесната тежина. Имено, со зголемување на телесната тежина доаѓа до покачување и на крвниот притисок.

 

Кои се дел од најдобрите намирници за луѓето со хипертензија?

 

1 . Банани

Бананите се богати со калиум, минерал кој е од неопходно значење при регулацијата на крвниот притисок. Една средно голема банана содржи околу 400mg калиум. Се смета дека луѓето често имаат недостаток од калиум во исхраната, а бананите може значително да помогнат во тој поглед. Овој минерал заедно со натриумот, е директно поврзан со регулацијата на крвниот притисок. Додека натриумот го покачува притисокот, калиумот има спротивен ефект.

 

2 . Цвекло и спанаќ

 

Цвеклото е богато со нитрати, соединенија кои имаат позитивно дејство врз крвниот притисок. Една студија од 2015 година, покажала дека секојдневното пиење на една чаша сок од цвекло, довело до намалување на крвниот притисок. Во просек, горната вредност за притисокот се намалила за 8 mmHg, додека долната вредност за 4 mmHg. За споредба, некои лекарства го симнуваат притисокот за вредности 9/5 mmHg.

Покрај цвеклото и спанаќот е богат со нитрати, но и со калиум, калциум и низа на антиоксиданти.

 

3 . Лубеница

 

Ова овошје ја содржи аминокиселината цитрулин, за која веќе имаме пишувано на нашиот блог. Накратко, ова соединение помага при создавањето на азотен оксид во телото. Азотниот оксид помага при релаксација на крвните садови, а со тоа и подобрен крвоток и намален крвен притисок. Една студија која вклучила луѓе со прекумерна телесна тежина кои имале покачен притисок, го испитувала ефектот што го има екстрактот од лубеница. Испитаниците кои го добиле овој екстрат имале и намален крвен притисок.

 

4 . Риба

 

Месото на рибата (особено помасните риби) е богато со омега 3 масни киселини. Тие имаат докажано, позитивно дејство на срцевото здравје и функција. Исто така, се смета дека омега-3 масните киселини може да ги намалат воспаленијата и да помогнат при намалување на крвниот притисок. Бројни студии ја покажале и утврдиле поврзаноста меѓу внесот на овие масни киселини и бенефитите кои истите ги даваат во поглед на срцевата функција и крвниот притисок.

 

5 . Чиа семе, ленено семе и семки од тиква

 

Чиа семето и лененото семе се исклучително нутритивни намирници кои се богати со калиум, магнезиум и растителни влакна. Една студија покажала дека внес на 35g брашно од чиа семе, довело до пад на крвниот притисок кај лицата кои земале лекарства, но и кај оние кои не биле под лекарства за хипертензија.

Исто така, семките од тиква и нивниот импресивен нутритивен состав биле поврзани со регулирање на крвниот притисок. Покрај минералите магнезиум и калиум, семките од тиква содржат и аргинин – аминокиселина која како и цитрулинот, помага при создавањето на азотен оксид. Азотниот оксид, како што споменавме, помага при релаксацијата на крвните садови и го подобрува крвотокот.

 

6 . Мешунки

 

Гравот и леќата како најкористените мешунки на нашите простори се богати со влакна, протеини, магнезиум  и калиум. Бројни студии покажале дека редовниот внес на мешунки може да помогне при хипертензија. Едно истражување, покажало дека замената на одредени намирници со мешунки, довело до значителен пад на крвниот притисок.

 

7 . Домат и неговите преработки

 

Доматите се извонредно нутритивни и богати со калиум, минерал кој споменавме дека има позитивен ефект при регулацијата на крвниот притисок. Покрај тоа, доматите го содржат и пигментот ликопен, кој всушност има антиоксидативно дејство. Тој има позитивно влијание на здравјето на срцето и одредени истражувања покажуваат дека внесот на ликопен може да го намали ризикот од срцеви заболувања.

 

Овие намирници се само дел од здравата храна која треба да ја консумираат лицата со хипертензија. Некои дополнителни здрави намирници се:

 

  • Јогурт
  • Ферментирани продукти
  • Брокула
  • Целер
  • Морков
  • Цитрусни овошја
  • Лук
  • Зелка, марула, кељ и други останати лиснати зелени зеленчуци
  • Овес
  • Киви
  • Темно чоколадо

 

Намирници кои треба да се избегнуваат:

  • Солена и масна храна
  • Процесирани месни продукти
  • Путер и маргарин
  • Пржена храна
  • Кофеински напитоци
  • Алкохол

Може ли храната да влијае на нашиот метаболизам?

Сите оние што некогаш пробувале да ја регулираат својата тежина, се сретнале во разговор кој го вклучувал терминот – метаболизам. Некои луѓе тврдат дека имаат „бавен“ а некои „брз“ метаболизам. Но, што всушност лежи позади овие термини и што воопшто се мисли кога се спомнува метаболизмот во контекст на слабеењето? Дали постојат одредени намирници и храна која може да го „подобри“ метаболизмот? Ова се дел од прашањата за кои ќе продискутираме во денешната статија.

 

Што претставува метаболизмот?

 

Метаболизам е термин што ги опишува сите биохемиски процеси и реакции кои се одвиваат во телото. Тие се навистина многу и некои од нив се исклучително комплексни. Но, најчесто во контекст на слабеењето, метаболизмот се користи како термин за начинот на кој нашето тело произведува и троши енергија.

Дури и да немаме никакви физички активности во текот на денот, нашето тело има потреба од енергија за да ги извршува основните животни функции. Енергијата потребна за нив припаѓа во т.н базален метаболизам и тој е различен за секоја индивидуа. Врз него влијаат повеќе фактори, како на пример: мускулната маса, возраста, полот, големината на телото, хормоните, надворешни фактори и сл.

Генетиката исто така има голема улога во начинот на кој нашиот организам ја претвора и троши енергијата од храната.

 

Како храната може да влијае на метаболизмот?

 

Се смета дека одредена храна може да го „забрза“ или да го направи „бавен“ нашиот метаболизам. За варење, односно дигестија на внесената храна, потребно е енергија. Тоа значи дека за нејзината дигестија телото ќе потроши дел од внесените калории.

Јаглехидратите, протеините и мастите се главните макронутриенти кои го даваат најголемиот дел од калориите во исхраната. Но, за нивното искористување е потребно различно количество на енергија, а ова се смета дека е еден од начините преку кој храната може малку да го „забрза“ метабилозмот.

Иако не постојат специфични намирници кои можат магично да го променат нашиот метаболизам, внесот на храна за која е потребно повеќе енергија за дигестија може до некој степен да влијае на базалниот метаболизам.

 

Кои се разликите во дигестијата на макронутриентите?

 

За дигестија на протеините внесени во исхраната, потребно е околу 10-30% од нивната калориска вредност, за јаглехидратите тој процент се движи во границите од 5-10%, додека за мастите е 0-3%. Тоа значи дека телото воопшто и не троши енергија за дигестија на мастите, а може значително да потроши за искористувањето на протеините.

Оваа енергија за дигестија на храната се смета дека застапува 10% од дневната потреба од калории. Затоа, внесот на храна богата со протеини може да допринесе кон поголем број потрошени калории.

Луѓето кои редовно вежбаат, а особено оние кои практикуваат вежби со тежина, имаат зголемена потреба од внес на протеини со исхраната. Исто така, зголемувањето и градењето на ново мускулно ткиво влијае врз базалниот метаболизам. Имено, мускулното ткиво се смета за поголем потрошувач на калории, отколку масното ткиво. Тоа значи дека луѓето кои градат и го зголемуваат постоечкото мускулно ткиво, трошат повеќе калории во мирување.

Па така, комбинацијата од: вежбање (трошење калории преку самите вежби), зголемен внес на протеини (повеќе калории потрошени за нивната дигестија) и градење на ново мускулно ткиво (забрзување на базалниот метаболизам) може значително да допринесе кон подобрена регулација на телесната тежина.

 

Дополнително, некои студии покажуваат дека дигестијата на процесираната храна се врши со помалку потрошена енергија, наспроти свежата, помалку процесирана храна. Ова најверојатно се должи на поголемото количество протеини и растителни влакна кои ги содржат свежите намирници.

 

Дали одредени намирници го „поттикнуваат“ метаболизмот?

 

Oсвен храната која е богата со протеини, дали постојат некои специфични намирници кои можат да го подобрат метаболизмот?

Одредени истражувања покажуваат дека чили пиперките, зелениот чај и кафето може да допринесат кон подобра функција на метаболизмот.

Кофеинот кој често се внесува преку кафето или зелениот чај е соединение кое го „активира“ метаболизмот.

Капсаицинот – соединение кое се наоѓа во чили пиперчињата, исто така може да ја зголеми потрошувачката на енергија на организмот.

Секако, не постои замена за здрава и балансирана исхрана и редовна физичка активност. Храната која може да го „активира“ метаболизмот може да има минимални ефекти и истата не може значително да допринесе кон здрава телесна тежина.

Некои други навики кои може да влијаат позитивно на нашиот метаболизам се:

  • Пиењето на вода (особено ладна) во доволни количини
  • Активен живот – редовна физичка активност
  • Вежби со тежина
  • Избегнување на долги периоди во седечка положба
  • Редовен и квалитетен сон

 

МЕТФОРМИН – помага ли да ослабеме и до кој степен?

Во 2017 година, проценките се дека над 450 милиони луѓе ширум светот имале дијабет тип 2. Очигледно е дека ваквата состојба влијае на животот на многумина и е сé почесто застапена. За третирањето на тип 2 дијабетот, често се користи лекот метформин. Некои неодамнешни студии покажуваат дека овој лек може да помогне со процесот на слабеење кај одреден индивидуи. Во продолжение ќе дискутираме како овој лек помага при третирањето на дијабетот и дали и како помага и со слабеењето.

 

Што претставува тип 2 дијабетот и како метформинот помага при неговото третирање?

 

Тип 2 дијабетот претставува состојба каде телото неправилно ја искористува и регулира глукозата во крвта. Телото – панкреасот не произведува доволно инсулин, а покрај тоа и самите клетки не реагираат соодветно на инсулинот, па поради тоа помалку шеќер навлегува во нив. Сето ова доведува до состојба на зголемено ниво на шеќер во крвта.

Метформинот е лекарство кое се препишува на лица кои страдаат од тип 2 дијабет, но се користи и превентивно кај лица кои имаат голем ризик за појава на ваквиот дијабет.

Метформинот делува така што го намалува количеството на шеќер кое црниот дроб го испушта во крвта. Тој исто така ја подобрува реакцијата и одговорот на телото кон инуслинот, односно овозможува клетките поефикасно и полесно да апсорбираат шеќер. Овој лек исто така помага да се намали апсорбцијата на шеќер во цревата, на тој начин намалувајќи го дополнително нивото на шеќер во крвта. Метформинот може да помогне при општа регулација на шеќерот во крвта, но и на регулирање на нивоата по внесен оброк.

Некои најчести несакани ефекти при употребата на овој лек се: болки во стомакот, гасови, надуеност, лошење, дијареа и грчеви.

Се смета дека за разлика од другите лекарства кои често се користат за третирање на дијабет, метформинот не доведува до зголемување на телесната тежина. Напротив, бројни истражувања покажуваат дека истиот може да помогне со намалување на тежината. Регулацијата на телесната тежина е еден од најдобрите начини за контролирање и подобрување на дијабетната состојба.

 

Метформин и слабеење – што велат истражувањата?

 

Начинот на кој метформинот може да помогне со слабеењето не е целосно разјаснет од науката. Но, се смета дека еден од начините на кои делува овој лек врз телесната тежина е преку намалување на апетитот. Една мала студија, која вклучувала 12 жени кои имале дијабет тип 2 го покажала токму тоа. Жените добивале метформин или плацебо, три пати на ден, во период од 3 дена. Тие добиле тест оброк на третиот ден, а пред тоа го оцениле степенот на глад кој го чувствувале. Истражувањето покажало дека жените кои примале метформин биле значително помалку гладни. Метформинот се смета дека може да помогне со намалување на внесот на калориите. Ваквата постепена, блага промена во чувството за глад може да помогне со долгорочно, полесно контролирање на телесната тежина. Една студија покажала дека ефектите од ова лекарство врз телесната тежина се постепени и најчесто за нив е потребно време од околу 1-2 години.

Степенот на слабеење е исто така индивидуален и зависи од човек до човек. Една студија покажала дека 29% од испитаниците ја намалиле својата тежина за околу 5%, а само 8% од испитаниците ја намалиле за околу 10%. Ваквата студија заклучила дека метформинот може да биде корисна алатка за иницијално намалување на телесната тежина, но доколку постои прекумерна телесна тежина, самото лекарство нема да има доволен ефект.

 

Потребни се и промени во начинот на живеење

 

Метформинот може да има одредени позитивни бенефити врз намалувањето на телесната тежина, но истиот не е замена за здрава и балансирана исхрана и физичка активност. Килограмите кои се намалени поради земањето на овој лек, можат многу лесно и брзо да се вратат доколку се запре со неговата употреба. Негова позитивна карактеристика е што воопшто не доведува до зголемување на тежината, за разлика од некои останати лекарства за дијабет. Истражувањата покажуваат дека комбинацијата од добра исхрана, вежбање и употребата на ова лекарство, покажало најдобри резултати кај луѓето кои имаат дијабет. Контролата на телесната тежина има огромна улога при живеењето со оваа состојба, но метформинот сам по себе не е доволен.

 

Промени во животниот стил кои можат да помогнат при дијабет:

 

  • Здрава исхрана – клучен фактор за полесно справување и живеење со ваквата состојба. Избегнување на брза, процесирана и храна богата со додадени шеќери, а поголем внес на овошје, зеленчук, полнозрнести житарки, јатки, мешунки, семки, риба и сл.
  • Физичка активност – вежбањето помага при регулација и намалување на шеќерот во крвта.
  • Редовни лекарски прегледи
  • Менаџирање на стресот – стресот се смета за важен фактор кој може да го зголеми нивото на шеќер.
  • Откажување на цигарите и внимавање на внесот на алкохол

СТРЕСОТ – природна реакција на телото или потенцијален уништувач на здравјето?

Стресот е дел од секојдневниот живот. Безброј ситуации се надвор од нашата контрола и како такви може да бидат извор на стрес. Многу од луѓето се навикнати и се справуваат со стрес секојдневно. Понекогаш не сме ни целосно свесни дека сме напнати, нервозни и константно загрижени околу нешто. Но, покрај нервозата и напнатоста како најдобро познати симптоми на стресот, истиот може да има низа на позадински ефекти врз телото и здравјето. Ваквите ефекти се многубројни и различни, па токму поради тоа тие ќе бидат тема на нашата денешна статија.

 

Што претставува стресот и кои се неговите најчести симптоми?

 

Стресот се смета за нормална човечка реакција кон штетни и потенцијално опасни ситуации – без разлика дали се тие реални и навистина опасни или нашата перцепција за нив е едноставно таква. Изложувањето на ваква ситуација предизвикува бројни хемиски реакции во телото кои го подготвуваат истото да се бори или да ја избегне опасноста. Ваквата реакција е позната како „fight or flight“ или „бори се или побегни“. Тоа е автоматска човечка реацкија и била клучна за нашите предци и за нивниот опстанок.

Таа го зголемува пулсот, го забрзува дишењето, ги затега мускулите и го зголемува крвниот притисок. Телото на овој начин е подготвено да делува, односно да се одбрани.

 

Стресот и денешницата

 

Нашите предци честопати имале загрозувачки, опасни ситуации каде ваквата природна реакција ги заштитувала и им помагала да преживеат. Проблемот е што денес, ситуациите најчесто не се животно загрижувачки, односно изворот на стрес е често од безопасни извори. Сепак, перцепцијата за стресни ситуации е различна и индивидуална за секого. Нешто што е стресно за еден човек, може воопшто да не е за некој друг. Некои луѓе едноставно подобро се справуваат и функционираат со стресот.

Понекогаш стресот во умерени дози може да делува и позитивно. Тој може да ни помогне да завршиме некоја важна задача со зголемена концентрација, фокусираност и прецизност. Но, долгорочниот – хроничен стрес има сосем поинакви ефекти врз телото.

 

Кои промени се случуваат во телото како одговор на стресна ситуација?

 

1 . Централниот нервен систем и ендокриниот систем

 

Претходно споменатиот „fight or flight“ одговор на телото е директно поврзан со централниот нервен систем. Хипоталамусот ја започнува реакцијата така што на надбубрежните жлезди им дава сигнал да испуштаат стрес хормони – првенствено адреналин и кортизол. Овие хормони го зголемуваат пулсот и протокот на крв до најклучните делови од телото – мускулите, срцето и органите.

По завршување на стресната ситуација, хипоталамусот го прекинува сигнализирањето и телото се враќа во нормална, смирена состојба.

 

2 . Респираторниот и кардиоваскуларниот систем

 

Стрес хормоните – адреналин и кортизол директно делуваат и на респираторниот и кардиоваскуларниот систем. Одговорот на телото кон стресната ситуација доведува до забрзано дишење, со цел подобра и побрза распределба на кислород низ телото. Кај луѓето со астма ова може да предизвика сериозни потешкотии со дишењето.

Покрај дишењето и срцебиењето се забрзува, со цел поголем проток на крв низ организмот. Како последица на создадените стрес хормони, крвните садови се стегаат и насочуваат повеќе кислород и крв кон мускулите. Ваквата состојба го покачува крвниот притисок. Тоа може да предизвика проблеми кај луѓето со претходни срцеви заболувања или хипертензија. Честиот или хроничен стрес може да ја оптовари работата на срцето и да го зголеми ризикот за инфаркт.

 

3 . Дигестивниот систем

 

Во стресни ситуации, црниот дроб создава и лачи поголемо количество на глукоза како извор на енергија. Доколку сме под константен, хроничен стрес, телото може да има проблеми со искористувањето на глукозата, а тоа може да го зголеми ризикот од појава на тип 2 дијабет.

Покрај тоа, стрес хормоните, забрзаното дишење и забрзаниот пулс може да делуваат негативно и врз дигестивниот систем. Можно е да се јават потешкотии со дигестијата, како и болки во желудникот поради создавањето на поголеми количества желудочна киселина. Стресот дополнително може да влијае и на здравјето на цревата и да ја наруши нивната функција. Тоа може да предизвика појава на констипација или дијареа.

 

4 . Имуниот систем

 

На кратки интервали, стресот го стимулира имуниот систем и му помага на телото да се справи со инфекции или повреди. Но, подолгорочно лачење на стрес хормоните може да има спротивен, односно негативен ефект на имуниот систем. Луѓето со хронична изложеност на стрес, поверојатно е да имаат некаков тип на инфекција (бактериска, вирусна итн.). Повеќе за ефектот кој го има стресот врз имуниот систем, може да прочитате тука.

 

Елиминирајте го хроничниот стрес

 

Ваквите набројани реакции кои ги изнудува стресот од телото се најчесто безопасни доколку се ретки. Но, хроничниот стрес може сериозно да го наруши здравјето и да го зголеми ризикот за бројни заболувања. Симптомите и ефектите од хроничниот стрес може да се поделат во повеќе категории:

 

  • Емоционални – надразливост, фрустрираност, потешкотии при враќање во релаксирана состојба, избегнување на контакт со други луѓе
  • Физички – ниско ниво на енергија, главоболки, несоница, болки во мускулите, чести настинки, сува уста, испотени дланки и сл.
  • Когнитивни – константна загриженост, постојано мислење и фокусирање на проблемот, проблеми со меморијата, намалена концентрација, песимизам и сл.
  • Промени во апетитот, спиењето, навиките, мотивираноста и др.

 

Иако стресот е природна и нормална реакција на телото кон надворешни ситуации, хроничниот стрес е опасен по здравјето. Промени и здрави навики кои може да ви помогнат да го намалите или целосно елиминирате стресот се:

 

  • Избегнувајте ги целосно или обидете се да ги намалите изворите на стрес
  • Здрава и балансирана исхрана
  • Честа физичка активност
  • Поддршка и разговор со најблиските
  • Уживање и искористување на слободното време за релаксација и
  • Помош и разговор со стручно лице
  • Добра хигиена на спиење

 

Тава со тиквички и прелив од ореви

Со затоплувањето на време, пазарите стануваат сè побогати со вкусна свежа храна. Тука секако се вбројуваат и тиквичките. Иако ги употребуваме како зеленчук во нашата кујна, сепак, од ботанички аспект тиквичките се всушност овошки.

[Поврзано: Создадете навика за јадење свежа храна!]

Нивната убавина е во тоа што поседуваат долга листа на здравствени бенефити, а од друга страна, имаат толку уникатен и прилагодлив вкус и сосема ниска калориска вредност. Така, лесно можете да ги додадете во различни јадења за да им го збогатите вкусот и да ги ,,разиграте” со свежината на тиквичките. Но, во продолжение ќе видите дека тиквичките можат да бидат и основата за едно главно јадење!

Избегнувајте пржени тиквички, не се ништо поздрави од помфритот, на пример

Пржените тиквички се особено вкусни, но во продолжение ќе ви понудиме рецепт кој е здрав, креативен и вкусен начин да ги употребите овие ,,овошки” во вашата исхрана.

[Поврзано: Зошто пржената храна е толку проблематична, односно нездрава?]

Тиквички – Нутритивно сконцентрирана храна!

Рецептот подолу е погоден за оние кои ја следат Медитеранската исхрана, а и за оние кои целосно одбегнуваат било каква животинска храна Бидејќи е нискокалоричен и исклучително здрав, овој оброк можете да го готвите почесто ако сте во процес на намалување на телесната тежина.

[Поврзано: Тиквички – 6 причини да се потрудиме почесто да ги јадеме]

 

Тава со тиквички и „пармезан“ од ореви

За овој рецепт, потребни ќе ви бидат:

За „пармезанот“:

  • 50g индиски ореви или обични ореви, ситно издробени
  • 3 супени лажици нутритивен квасец
  • 1 супена лажица ладно цедено маслиново масло
  • прстофат морска сол и бибер

 

Начин на подготовка:

1)     Исечете ги тиквичките на мали кругови. Потоа, распоредете ги круговите на даска за сечење и посипете ги со сол. Оставете солта да ја извади вишокот течност од тиквичките така што ќе ја оставите да отстои 15-тина минути.

 

2)     Загрејте ја рерната на 180°С и исушете ги тиквичките со чиста кујнска крпа.

 

3)     Ставете ги сувите кругови од тиквички во голем сад и додадете маслиново масло, нутритивен квасец, лук во прав, италијански зачини, сол и црн пипер.

 

4)     Следно, ставете ги тиквичките во средна коцкаста тава и наредете ги круговите по ред.

 

5)     Откако ќе ги наредите тиквичките, потпечете ги во рерна околу 25 минути.

 

6)     Во меѓувреме, направете го „пармезанот“ од ореви. Ситно исечкајте ги јатките и додадете ги квасецот, маслиновото масло, солта и биберот.

 

7)     По 25 минути, извадете ги тиквичките од рерна и посипете ја мешавината од ореви и квасец. Вратете го садот во рерна и оставете да се пече уште 15 минути.

 

8)     Извадете од рерна, посипете со свеж босилек и служете.

 

–        Овој рецепт прави 2 порции.

–        Остатоците може да се чуваат во добро затворен сад во фрижидер околу 3 дена.

 

Нутритивна вредност на 1 порција:

КалорииЈаглехидрати [g]Протеини [g]Масти [g]
 330 23 (8g фибер)17g 21g

Овој оброк е особено богат со следните микронутриенти: витамини од Б групата (Б1, Б2, Б3, Б6, Б9, Б12), потоа бакар, железо, манган, фосфор, калиум, цинк, селен.

Што треба да знаете за познатиот засладувач СУКРАЛОЗА?

Често пати сме зборувале на тема дијабет, од различни аспекти. Денес, нешто повеќе околу една многу значајна тема за лицата со дијабет, но и за оние што сакаат да ги намалат килограмите од најразлични причини – користењето на засладувачи. Поконкретно ќе се осврнеме на сукралозата.

 

[Поврзано: Стевиа – 300 пати послатка од шеќерот!]

 

Што претставува сукралозата?


Сукралозата претставува вештачки засладувач синтетизиран од обичниот шеќер. Процесот на добивање се базира на повеќестепено хемиско процесирање на шеќерот во кое неговите три хидроксилни групи се заменуваат со три атоми на хлор. Всушност, се добива продукт кој е ослободен од калориите, но не и од вкусот на шеќерот.

Што е важно да се нагласи? Дигестивните ензими не можат да го разградат овој ,,новодобиен” шеќер.

Првпат сукралозата е создадена во 1976-тата година и тоа без конкретна намера.

Сукралозата нема калориска вредност, но некои нејзини продукти (Спленда, еден од најпознатите светски вештачки засладувачи) содржат јаглехидрати (декстроза, малтодекстрин), што им дава одредена калориска вредност. На етикетите од прехранбените продукти можете да ја најдете под кодот Е955.

[Поврзано: Научете правилно да ја читате ЕТИКЕТАТА ЗА СОСТАВ на производите]

Како и да е, овие калории се помалку од оние на шеќерот, а дополнително на тоа, сукралозата не може да се користи во поголеми количини поради тоа што е од 400-1000 пати послатка од обичниот шеќер. Само неколку милиграми сукралоза се доволни за да се добие сладок чај или кафе.

Дополнително, сукралозата нема горчлив ,,завршен вкус” како повеќето други популарни засладувачи.

[Поврзано: Дали КАФЕАВИОТ шеќер е само обичен бел, но ОБОЕН шеќер?]

Сукралозата може да биде проблематична при печење

Значи, овој засладувач може да ни ја обезбеди слаткоста, без притоа да нè оптовари со калории или енергетска вредност.

Сукралозата е одобрена од релевантни здравствени институции, како FDA, за широка употреба во прехранбената индустрија. Сепак, поновите истражувања покажуваат дека на повисоки температури (како оние при печењето), сукралозата може да има интеракција со глицеролот, компонента присутна кај масните молекули, формирајќи токсични супстанции наречени хлоропропаноли. Тие можат да го зголемат ризикот од канцер.

Иако се потребни повеќе истражувања да се потврди ваквиот ефект, најдобро е сукралозата да не ја употребувате за продукти кои треба да подлежат на печење (температурен третман над 170 степени).

 

Дали сукралозата е безбедна за консумирање?



Над 100 студии за безбедност, во текот на над 20 години истражување, велат дека овој вештачки засладувач е безбеден за консумирање. Покрај американскиот FDА, ова е потврдено и од СЗО и европската ЕФСА.

Според FDA, дневната препорачана употреба на сукралозата треба да се движи до 5mg по килограм телесна тежина.

 

Дали е безбедна за деца, трудници и доилки?

 

Горенаведените здравствени институции ја одобруваат сукралозата и за употреба кај децата и бремените жени, во границите што претходно ги споменавме. Истражувањата велат дека метаболизмот на сукралозата не се очекува да биде поразличен кај децата, отколку кај возрасните лица.

 

Сепак, важно е да се каже дека за децата се препорачува консумирање на вода и свежо овошје, пред било какви сокови (или било каква засладена храна), без разлика дали се тие засладени со обичен шеќер или вештачки добиен засладувач.

[Поврзано: Зошто водата е подобра од било кој сок?]

 

Сукралоза и дијабет

 

Храната и пијалоците со сукралоза или оние во кои е додаден овој засладувач, често се препорачуваат за лицата со дијабет. Сукралозата може успешно да биде алтернативна на шеќерот и на продуктите во кои шеќерот е додаден.

Како што веќе рековме, овој засладувач ја има слаткоста на шеќерот, но без притоа да ни ги ослободи неговите калории.

 

[Поврзано: Што секој од нас треба да знае за дијабетот?]

 

Истражувањата велат дека сукралозата не го покачува крвниот шеќер, но има и неутрален ефект во однос на хемоглобинот А1С, инсулинот и глукозата при гладување. Сето ова може да придонесе за подобро менаџирање на ситуацијата со дијабетот.

 

[Поврзано: Како до подобра контрола кај дијабет?]

 

Сепак, експертите сугерираат дека вештачките засладувачи се најкорисни за лицата со дијабетични нарушувања кои претходно имале лоши навики во однос на засладувањето на оброците и слатката храна и тоа кога се употребуваат внимателно, односно во строго определени, препорачани количества.

 

Постојат и одредени помали истражувања според кои нередовната употреба сукралозата може да го покачи нивото на шеќер за 14% и на инсулин во крвта за 20%. Важно е да се нагласи дека ваквите студии не нудат причинско-последични објаснувања. Затоа, потребно е да се истражува повеќе на темата.

 

Сукралозата и микробиомот

 

Корисната цревна микрофлора е особено важна за целокупното здравје на човекот, а не само за дигестијата.

 

Добросостојбата во микробиомот поттикнува подобар имунитет и го намалува ризикот од бројни заболувања.

 

Одредени анимални истражувања утврдуваат негативен ефект од редовната употреба на сукралозата во однос на корисната цревна микрофлора – намален број на корисни бактерии. Сепак, потребни се клинички студии на животни и луѓе за да се потврди ваквиот ефект.

 

Дополнително, моментално не постои стандардизирана дефиниција за она што значи здрав човеков микробиом. Иако постојат одредени стандарди, споменатата дефиниција се менува во зависност од индивидуата.

 

Сукралозата не се метаболизира од цревната микрофлора и досега не се утврдени негативни здравствени импликации на гастроинтестиналниот тракт кај луѓето.

Сукралоза и слабеење



Продуктите и оброците засладени со ниско-калорични и бескалориски засладувачи, како што е сукралозата, можат да играат значајна улога во одржувањето на нормалната телесна тежина, но и во процесот на слабеење.

 

[Поврзано: Важни принципи на слабеење – Што треба, а што не треба да правиме?]

 

Истражувањата покажуваат дека дури 50% од испитаниците што успешно слабееле, редовно употребувале одредени ниско-калорични засладувачи; 78% oд овие испитаниците изјавиле дека користењето засладувачи значително им помогнало во контролата на целокупниот калориски внес во текот на денот.

 

Постојат и други обемни, релевантни студии кои укажуваат дека ниско-калориските и безкалориските засладувачи можат значително да го помогнат процесот на слабеење.

 

 

Kако краток заклучок

 

Ако ви се допаѓа вкусот на сукралозата и вашиот организам добро ја поднесува, можете слободно безбедно да ја употребувате, па дури и да имате некој од горенаведените бенефит од неа. Досегашните студии не утврдуваат  токсично дејство, но сепак бидете внимателни да не ја користите за печење, односно за готвење на високи температури.

Ако ви се појават проблеми со дигестијата, задолжително консултирајте се со вашиот лекар и намалете ги количествата сукралоза.

 

5 НАЧИНИ како да ја намалите употребата на ПРОРАБОТЕНАТА ХРАНА

Со развојот на технологијата и разните нови методи за конзервирање и обработка на храната, сè повеќе сме навикнати на купување и консумирање на преработена / процесирана храна. Таа навистина дава и има бројни придобивки: лесно е достапна, има долг рок на траење, лесна е за транспорт, практична е и евтина. Но, за да ги има ваквите својства, често кон неа сеа додава: сол, адитиви, шеќер, конзерванси и сл. Како контраст на неа, свежите и необработени намирници кои за среќа, сè уште изобилуваат на нашите пазари, немаат од овие додадени состојки.

 

Што претставува процесираната и високо процесираната храна?

 

Под процесирана храна се подразбира било кој тип на храна или намирница кои трпи некој начин на обработкафизички или хемиски. Најчесто тоа се процесите на миење, сецкање, димење, термички обработки (пастеризирање, мрзнење, печење), ферментирање или пак додавање на одредени конзерванси.

Ваквите обработки не се ништо ново и човекот ги употребува веќе илјадници години. Тие се одличен начин да се заштити храната од расипување, а и често  се користат и за полесен транспорт и подолго складирање. Во некои случаи (како мрзнењето и ферментирањето) нутритивниот состав на храната сосем малку се променува, па некогаш дури и подобрува и зачувува.

Но, проблемот настанува кога доаѓа до употреба на високо процесирана храна, односно храна која е преполна со шеќери, сол, масти и конзерванси. За ваквата храна е потребно сосем малку или не е потребно воопшто било каква подготовка, односно таа е веднаш погодна за консумирање. Во овој тип на храна се вбројуваат :

  • Кондиторските производи (чоколади, бомбони, смоки, слатки и сл.)
  • Пржените производи – пример чипсот
  • Процесираните месни производи
  • Сладоледи, торти и слични слатки производи
  • Безалкохолни пијалоци
  • Низа на млечни продукти со додаден шеќер

 

Зошто ваквата храна е проблематична?

 

Консумацијата на ваквите производи е константно во пораст, а тоа е алармантно бидејќи истата може значително да допринесе кон зголемен внес на калории, а со тоа и до зголемена телесна тежина. Покрај тежината, составот на ваквата храна (големи количини шеќер, сол и заситени и транс масти) го зголемува ризикот и од бројни други заболувања – дијабет, срцеви заболувања, покачен холестерол и триглицериди и сл.

Една студија покажува дека за секој 10% пораст во употребата на високо-процесираната храна кај популацијата, ризикот за предвремена смрт се зголемува за 14%. Друга студија ја утврдила поврзаноста меѓу консумацијата на ваквата храна и гојазноста кај децата и тинејџерите.

Некои истражувања ја испитувале и поврзаноста меѓу доминантноста на ваквата храна на пазарот и дебелината на населението. Биле проучувани и споредувани стапките на гојазност и застапеноста на ваквата храна во различни држави. Утврдена била позитивна корелација помеѓу достапноста и консумацијата на високо-процесираната храна и покачената телесна тежина кај населението. Во Англија, стапката на прекумерна тежина била 24,5% (највисока во истражувањето) и достапноста до ваква храна исто така била најголема за Англичаните – односно 50,4% од нив имале лесно достапна процесирана храна.

 

Како да се намали внесот и употребата на високо-процесирана храна?

 

Како што веќе споменавме, постојат голем број на процесирани намирници кои се практични и здрави за употреба. Смрзнатото овошје и зеленчук се вбројува во таквата категорија. Тие може да го олеснат нашето готвење и да овозможат внес на здрави намирници во периоди од годината кога тие се тешко достапни. Проблемот лежи во високо-процесираната, калорична храна, а во продолжение советуваме како да се намали нејзиниот внес.

 

1 . Заменете ги рафинираните брашна и житарки со полнозрнести

 

Ова е прилично едноставно и лесно за практикување во секојдневното готвење. Примери за ова може да бидат – замена на белото брашно со интегрално, купување на цел или мелен овес наместо готова овесна каша, грицкање на пуканки наместо соленки или чипс и сл. Лебот, тестенините, оризот и разни други намирници може да бидат купени или подготвени од полнозрнести брашна и житарки. На тој начин, добиваме подобар извор на растителни влакна, минерали и подобра контрола врз здравствените состојби како на пр. дијабетот. Повеќе околу сите бенефити кои ги даваат полнозрнестите житарки, може да прочитате на следниот линк.

 

2 . Планирајте и подготвувајте ги оброците однапред

 

Подготвувањето на некое јадење кое може да послужи повеќе денови како опција за ручек е одличен начин да се осигураме дека ќе имаме здрав и нутритивен оброк. Покрај тоа, заштедуваме на време и пари, а сепак се храниме поздраво. Самата мисла дека дома имаме подготвен, домашен оброк ќе ни помогне да се држиме настрана од „грицки“ кои се нездрави и калорични. Доколку сакате да прочитате за останатите бенефити кои ги дава ваквото планирање на оброците однапред, кликнете тука.

 

3 . Променете ги навиките на пазарење

 

Во вашите кошнички почесто нека се најдат намирниците од типот на: овошје, зеленчук, риба, јаткасти плодови, семиња, месо, полнозрнести житарки и сл. Обидете се тие да доминираат во вашата кујна и трпеза, а намирниците кои се преработени настојувајте да ги избегнувате. Често, ваквото пазарење е и поевтино, а готвењето на домашни рецепти заштедува дополнително пари и време. Соковите заменете ги со вода или чај, а нездравите „грицки“ заменете ги со семки, јаткасти плодови, пуканки, суво овошје и сл.

 

4 . Не плашете се да замените неколку рецепти со нови

 

Сите имаме омилени рецепти и омилени ужинки. Но, повремено заменете ги ваквите рецепти со нови, интересни јадења во кои ќе употребите намирници кои до сега не сте ги употребувале. Пецивата и сендвичите за појадок, обидете се да ги замените со овес, свежо овошје, чиа семе и сл. Исклучете ги или целосно елиминирајте ги процесирани месни производи. Сланина, колбасици, димени меса и низа на други производи се класифицирани како карценогени и штетни по здравјето. Ваквото месо заменете го со пилешки стек, мисиркино месо или најдобро – со риба.

 

5 . Читајте ја амбалажата на производите

 

Произведувачите често користат збунувачки зборови кои не ја отсликуваат реалната слика. Зборови како: природно, посно, диетално или органско можеби звучат примамливо, но сепак нутритивната табела и составот го имаат последниот збор. Одвојте време и погледнете го овој дел од амбалажата и често ќе се изненадите од составот. Нешто што е декларирано како посно, не значи дека не содржи шеќер во прекумерни количини. Внимавајте на параметрите : калориска вредност, шеќери (се разликува од јаглехидрати), масти (особено заситените и транс мастите) и количеството на сол.

4 начини како водата ни помага да СЛАБЕЕМЕ!

Летните горештини секојдневно нè потсетуваат колку сме зависни од едноставната, безбојна и безмирисна  течност – водата

Не залудно честопати ја слушаме фразата ,,Водата значи живот!”.

Сите знаеме дека околу 60% од нашето тело е составено од вода и таа има своја улога речиси во секоја телесна функција. Колку подобро сте хидрирани, толку организмот поефикасно ги завршува своите ,,задачи” – од оние во однос на размислувањето, па сè до согорувањето на вишокот маснотии.

 

[Поврзано: Што се случува со нашето тело кога не пиеме доволно вода?]

 

Во продолжение, многу повеќе токму околу пиењето вода и согорувањето на маснотии, односно процесот на слабеење.

 

Водата го поттикнува и помага процесот на слабеење!


Научните истражувања велат дека водата може да помогне при слабеењето на повеќе начини, како на пример: супресирање на апетитот, забрзување на метаболизмот, олеснување на вежбите, нивна поголема ефикасност итн. Секој од овие фактори си има своја значајна улога во процесот на слабеење.

 

Како и да е, многу е значајно да се каже дека намалувањето на килограмите е комплексен процес кој зависи од бројни фактори. Само еден важен дел е исхраната, односно храната и пијалоците. Не постојат магични намирници што ќе нè ослободат од килограмите, туку збир на здрави продукти кои ако правилно се дозираат и комбинираат, ќе имаме успешен процес на слабеење.

[Поврзано: Важни принципи на слабеењето – Што треба, а што не треба да правиме?]

 

4 начини според кои водата ни помага да слабееме

 

  • Водата е природен намалувач на апетитот

Телото не ја користи водата како извор на енергија, па таа има точно 0 калории. На овој начин, водата не допринесува кон калорискиот суфицит, односно неопходниот предуслов за зголемување на телесната тежина.

Кога ќе почувствувате глад, првиот импулс е наоѓањето храна. Но, според истражувањата, тој ,,глад” во повеќе од половината случаи е во суштина жед.

 

Значи, жедот што е причина за лесна дехидратација, многу често од нашиот мозок може да биде протолкуван како глад. Така, пиејќи вода, можеме значително да делуваме на намалувањето на апетитот.

 

[Поврзано: Што најдобро ја гаси жедта – вода или сокови?]

 

Дополнително на тоа, водата поттикнува заситување и преку поттикнувањето на чувство на полн стомак, што праќа сигнал до мозокот за заситеност.

 

[Поврзано: Кој е тој хормон на СИТОСТА и зошто е толку важен?]

 

Постојат податоци според кои пиењето вода непосредно пред оброкот, може да помогне за помал внес на храна. Едно истражување од 2016-тата година, вели дека луѓето што пијат две чаши вода пред оброкот, внесуваат 22% помалку калории, од оние што не го прават тоа. Околу 2 чаши вода е мерката што се смета дека може да му ,,сигнализира” заситеност на мозокот.

 

Но, ни остана да споменеме уште еден, можеби и клучен начин според кој водата може силно да придонесе кон слабеењето – намалената потреба за газирани пијалаци и различни други засладени и незасладени калорични сокови. Која е и колкава е опасноста од навиката за пиење сокови, прочитајте во една од нашите претходни статии, со кликнување тука.

 

[Поврзано: Горката вистина за благите сокови!]

 

Едно истражување покажува дека жените со прекумерна телесна тежина што ги замениле слатките пијалаци со вода, имале далеку поуспешен процес на слабеење. Истото не е утврдено во целост за лицата што пиеле други пијалаци со засладувачи без калории.

 

[Поврзано: 10 најчести адитиви присутни во секојдневните намирници]

 

  • Пиењето вода го забрзува метаболизмот

Постојат податоци што велат дека пиењето вода го стимулира нашиот метаболизам и трошењето енергија, помагајќи го на тој начин слабеењето.

Едно истражување од 2013-та година ни дава интересни податоци. Имено, 50 девојки со вишок килограми, во рок од 8 недели пиеле по 2 чаши вода пред секој од 3-те оброци во денот. Резултатите на крајот покажале губење на телесната тежина, но и подобра телесна композиција, односно пропорција маснотии:мускул.

 

Објаснувањето на овие процеси веројатно лежи во тоа што водата ја стимулира термогенезата или создавањето топлинска енергија во телото, особено кога тоа е изладено. Организмот треба да троши енергија за да ја загрее внесената течност до телесната температура, а што повеќе енергија се троши, тоа ни е побрз метаболизмот (процесите преку кои, меѓуостанатото, телото ја конвертира храната во енергија).

 

  • Водата е есенцијална при физичката активност

Здравото слабеење практично е невозможно без навика за редовна физичка активност.

 

Водата е есенцијална за организмот при вежбањето: Таа ги растворува електролитите, односно минералите, како натриум, калиум и магнезиум и ги дистрибуира низ телото. Овие минерали ги поттикнуваат мускулни контракции, неопходни за било какво движење.

 

[Поврзано: 6 лесни совети за ЕЛЕКТРОЛИТЕН БАЛАНС!]

 

Електролитниот дисбаланс може да води кон грчеви и многу други проблеми поврзани со вежбањето, но и општото здравје. Повеќе на оваа тема, прочитајте во нашите претходни статии.

 

Кога мускулните клетки се дехидрирани, тие почнуваат да ги разградуваат протеините (во суштина мускул) многу побрзо, а мускулното ткиво се гради доста поспоро, па вежбањето е помалку ефективно и ефикасно.

 

Дополнително, телото многу побрзо губи течности во текот на вежбањето, бидејќи создава топлина распределена по површината на телото, а потта е задолжена за нејзино неутрализирање, односно ладење.

 

[Поврзано: Дали повеќе потење значи повеќе слабеење?]

 

Доволното хидрирање овозможува соодветно одржување на волуменот на крвта, што го оптимизира ширењето на крвните садови на површината на кожата. Ваквата ситуација обезбедува поефикасно ослободување на создадената топлина.

 

На крајот, доволното пиење вода е многу значајно и за одржувањето на енергетските нивоа, во текот на самото вежбање, но и во однос на еланот за вежбање. Пиењето вода е од голема помош во борбата со хроничниот замор.

 

[Поврзано: Вежбање на повисоки температури – безбедно и правилно]

 

  • Телото има потреба од вода во процесот на ,,согорување” маснотии

 

Зголемениот внес на вода ја зголемува липолизата, односно процесот во кој организмот ги согорува маснотиите за добивање енергија. Ова се вели во еден труд (базиран на повеќе претходно спроведени анимални студии), објавен во 2016-тата година во Frontiers in Nutrition.

Истражувачите велат дека не се сигурни за механизмот според кој ова е можно, но дури и полесните типови на дехидрираност, ја намалуваат липолизата, што може да биде резултат на одредени хормонски промени.


Корисни совети како подобро да хидрираме и да си ја направиме водата поприфатлива

 

  • Не чекајте да бидете жедни за да пиете вода – кога сте жедни, веќе сте дехидрирани до одреден степен. Затоа направете си навика за пиење вода во одредени делови од денот, најдобар избор е постојано покрај себе да имате шише со вода, особено во летниот период.
  • Урината е добар индикатор за дехидрираност – што е потемна, тоа значи дека имате поголем недостаток од вода. Повеќе на оваа тема прочитајте тука.
  • Јадете повеќе свежа храна – свежата храна најчесто е со над 90% содржина на вода.
  • Внимавајте на внесот на кофеински пијалаци и алкохол – тие се т.н. диуретици, односно придонесуваат за поинтензивно губење на течностите од телото. Доколку имате редовна навика за пиење кафе, зголемете го внесот и на вода.
  • Внимавајте на внесените количества вода преку одредени апликации – особено погодно за помладите
  • Намалете го внесот на високо-протеинска храна (животинска) – оваа храна ,,троши” повеќе вода од организмот.
  • Доколку навистина не ви оди со пиењето вода, обидете се во неа да додадете и лимон – може и некои други билки, кои ќе ви ја направат водата попријатна и освежителна за консумирање.

Teшко дека може да се одреди точното количество на вода која треба да биде консумирана во еден ден, генерално за сите луѓе. Тоа зависи од многу фактори, како: самата индивидуа, тежината, климата, физичката активност и многу други.

Сепак, според повеќето релевантни институции кои се занимаваат со исхраната, најмалото количество вода кое треба да го консумираат мажите е најмалку 2 литри на ден, додека жените нешто помалку од тоа. Овде не е вклучена и водата од другите намирници, во кои скоро редовно е присутна.

Повозрасните лица и децата се во поголем ризик од дехидратација. Исто така, под зголемен ризик се и луѓето кои живеат во многу топли и влажни климатски услови и оние кои се потат повеќе од вообичаено. Затоа, споменатите групи на луѓе треба да бидат особено внимателни.

 

X